مطالب جدید وبلاگ را میتوانید در قسمت پیوندهای روزانه مطالعه کنید.

                                           این وبلاگ تا ماه آینده آبدیت میشود.

                                              بسم الله الرحمن الرحيم

 فاذا نفخ في الصور فلا انساب بينهم يومئذ و لا يتساءلون فمن ثقلت موازينة فاولئك هم المفلحون.

پس آنگاه كه نفخه صور قيامت دميد ديگر نسب و خويشي در ميانشان نماند و كسي از كس ديگر حال نپرسد پس در آن روز هر آنكه اعمالش وزين است.آنان رستگارانند.    

سوره مومنون آيات 101و102

قوم عرب از دير باز به اصل و نسب اهميت ويژه اي داده بطوري كه آن را به صورت علمي مجزا در آورده است به همين جهت امت عرب را ((امة نسابة)) ميگويند امروزه علم انساب يكي از مشكل ترين علومي است كه مورد توجه بعضي از محققان عرب قرار گرفته است.ولي دين مبين اسلام براي جلوگيري از نژاد پرستي و تفاخر و فضل فروشي استفاده از اين علم را در دو امر مهم خلاصه كرده است در اين مورد پيامبر عظيم الشآن اسلام ميفرمايد: ((تعلموا من النسب ما تعرفون به احسابكم وتصلون به ارحامكم))((علم نسب را براي شناخت دودمان خود فرا گيريد تا بتوانيد با خويشاوندان خود صله رحم داشته باشيد)) همچنين پيامبر اكرم در مورد نسب خود هميشه فرموده اند وقتي به معد بن عدنان رسيديد امساك كنيد و بعد از عدنان ديگر اجدادم را نام نبريد هر چند كه نسب شناسان مدعي بودند تا حضرت ابراهيم نام اجدادش را مي دانند ولي پيامبر بارها گفته است ((كذب النسابون )) يعني نسب شناسان دروغ گفته اند و بيشتر از عدنان را جايز نمي دانند.در اشعاري منسوب به امام علي (ع) در مورد نسب آمده است.

الناس من جهة التمثال اكفاء       ابوهم آدم و الام حواء 

فان يكن لهم في اصلهم شرف    يتفاخرون به فطين و الماء

مردم از نظر شكل ظاهري با هم برابرند پدر شان آدم است و مادرشان حواء.اگر در اصل و نسبشان شرافتي است كه مايه افتخار آنهاست همان آب و گل است.

اينك كه به همت جوانان آل كثير وبلاگي تحت عنوان قبيله آل كثير(خنيفر) تاسيس شده است.اگر هدف از تاسيس آن بررسي تاريخ منطقه ما مي باشد مي تواند زواياي مهمي از تاريخ اجتماعي وسياسي و فرهنگي منطقه را بررسي كند همچنين در شناخت هويت فرهنگي و قومي تاثير بسزايي خواهد داشت اين كار قابل تحسين و در خور ستايش است و اگر خداي نكرده هدف قبيله گري و فضل فروشي باشد مي تواند ضربات سهمگيني به فرهنگ جامعه ما بزند.زيرا باعث مي شود كه بيشتر وقت خود را صرف گذشته ها بكنيم و حال و آينده را فراموش كنيم و فرزنداني را تربيت كنيم كه فقط بر استخوانهاي آباء و اجداد خود تكيه كنند و از خود هيچ چيزي نخواهند داشت كه به اين گونه افراد در جامعه ما انسانهاي ((عظامي)) يا استخواني مي گويند.و اين افراد عظامي افكار پوچ و پوسيده اي را در ضهن فرزندانشان القاء مي كنند كه باعث ناهنجاريهايي در جامعه ما مي شود.

دانشجويي براي من تعريف كرد كه وقتي در تهران درس مي خواندم يكي از بچه هاي خوزستان ورزشكار معروفي بود و در سطح كشور مطرح شد و همه بچه هاي خوزستان به او افتخار مي كردند.بر حسب اتفاق يكي از دانشجويان با آن ورزشكار تشابه فاميلي داشت.بچه ها از او سوال كردند آيا فلان ورزشكار با شما نسبتي دارد؟ گفت خير فقط مي دانم پدرش نوكر پدر بزرگ يكي از عمو زادهايم مي باشد!!!! دانشجويان به او گفتند : هر چند كه اين سخن به دور از ادب و نزاكت است ولي نشانه يك چيز است و آن هم تربيت غلط خانوادگي و افكار پوچ و پوسيده مي باشد كه خانواده ات در ذهنت القاء كردند.واقعآ اين افكارآن هم براي يك دانشجو مصيبت بزرگي است.زيرا اين ورزشكار فعلا مايه افتخار كشورمان است.و چه بسا در آينده به يك چهره محبوب جهاني مبدل شود ولي تو هنوز اسيرافكار پوچ و پوسيده خوانواده ات هستي؟

خدا رحمت كند شاعر عرب را كه مي فرمايد:

كن ابن من شئت و اكتسب ادبا                        يغنيك محموده عن النسب 

ان الفتي من يقول ها انا ذا                        ليس الفتي من يقول كان ابي 

((فرزند هر كسي كه مي خواهي باش و علم و ادب بياموز تا نفع آن تو را از حسب و نسب بي نياز كند))

 ((جوانمرد كسي است كه بگويد اين من هستم .نه اينكه بگويد پدرم بود)) آري امروزه بايد بپذيريم كه روزگار عوض شده است افرادي موفق هستند كه بتوانند خود را با عصر حاضر تطبيق كنند و از راه علم و دانش و كسب مدارج عالي موجب عزت و افتخار جامعه خود شود يا حداقل بتواند با كار و تلاش زندگي شرافتمندانه اي داشته باشند هر چند كه امروزه بلاي خانمان سوز اعتياد عزت و شرف خيلي از انسانها را تهديد مي كند.

من در ادامه اين بحث براي جواناني كه خواهان شركت در اين وبلاگ هستند نكاتي را به صورت خلاصه اشاره مي كنم.

1- قبيله آل كثير از قبايل اصيل عرب مي باشد در كتاب انساب العرب تاليف ((سمير عبدالرزاق القطب)) آمده است و من بطون البطنان آل كثير من بني غزيه بن ابي بن غنم بن حارثه ابن ثوب بن معن بن عتود بن حارثه بن لام.و هم بطون و افخاذ باديه و حضر و المشهور منهم قبيلتان:آل نبهان بطن و آل غسان بطن و انحدروا الا العراق في بني لام سكان العماره و كان لهم ملوك و صيت في القديم.و باز همين نويسنده مي گويد:و من بطون بني لام الفضول و يقال ان فضل و مغيره و كثير اخوه.

ودر جاي ديگر مي گويد: فمن البطنان آل كثير و آل مسعود و آل تميم و...و همچنين در كتاب هاي تاريخي بحث هاي زيادي در مورد قبيله آل كثير شده است.كه اميد وارم جوانان علاقه مند بتوانند بيشتر در اين مورد معلومات كسب كنند و اگر بتوانند تاريخ محلي و داستانهاي قديمي ؛ شعر؛ قصه؛ و هر اثر ادبي را جمع كرده به شرط اين كه اين داستانها باعث نشوند كه زخمهاي قديمي سر باز كرده و ايجاد حساسيت بين قبايل ديگر شود و براي ما بفرستند كمك شاياني در رشد و توسعه اين وبلاگ مي كنند.

2-قبيله آل كثير امروزه به صورت يك قبيله قومي در آمده است نه نژادي و همانطوري كه پژوهندگان مي گويند وجه تمايز نژاد و قوم در اغين است كه نژاد بيشتر به وراثت و روابط خوني تاكيد مي كند ولي قوم به روابط فرهنگي و اجتماعي و آموزش هاي بومي تكيه مي كند يعني قبيله آل كثير امروز فقط شامل فرزندان سعد و چريم و ناصر نيست و مثلآ اگر بگويند بيت چريم منظور فرزندان تمامي طوايف اصيل عرب كه در منطقه بيت كريم زندگي كردندو در تاريخ و فرهنگ اين منطقه نقش بسزايي داشته اند را شامل مي شوند و امروزه فرزندان اين طوايف كه به مدارج بالاي علمي رسيده اند مايه افتخار تمامي منطقه مي باشد.

3- عرب بودن فقط به اصل و نسب نيست جامعه شناس بزرگ عرب ((ابن خلدون)) مي گويد: من هو العربي؟ عرب كيست؟ و بعد جواب مي دهد العربي من تعلم لغه العرب و من تادب باداب العرب و من سكن بلاد العرب.يعني عرب كسي است كه به زبان عربي سخن بگويد و با آداب و فرهنگ عرب تربيت شود و در شهر هاي عربي سكونت گزيند.

متاسفانه بعضي از مادران تحصيلكرده ما با بچه هاي خود عربي صحبت نمي كنند و جواناني تربيت مي كنند كه نمي توانند به زبان مادري صحبت كنند كه محروميت اين جوانان از زبان عربي كه زبان قرآن و معارف اسلامي است گناهي نا بخشودني است كه نگارنده اين سطور سعي مي كند در مقاله اي جداگانه به بحث و بررسي اين مشكل بپردازد.

 در اینجا نظرات بعضی از نسب شناسان معروف را در رابطه با نسب آل کثیر مشاهده می کنید

نسب القبيلة

نسب قبيلة آل كثير اللامية الطائية
 

قبيلة آل كثير هي قبيلة عربية عريقة وصريحة النسب ، أجمع جميع أبنائها سلفاً وخلفاً أنّهم من بني لام ولم يختلف منهم إثنان في هذا. وبنو لام صريحوا الانتساب الى قبيلة طيء بأجماع النسابة وقبيلة طى صريحة النسب إلى قحطان العرب العاربة. كما أجمع كل من صنّف في علم الأنساب على صراحة إنتساب آل كثير إلى بني لام الطائية ، وفيما يلي نورد بعض النّصوص مما قاله الكثير من النّسابة حول نسبها ، وسنكتفي بذكر محل الشاهد من كلام المؤلفين دون إطالة :



1ـ قال المغيري في ( المنتخب ) :
آل كثير : من بطون بني لام ، وهم بطوف وأفخاذ ، بادية وحاضرة ، والمشهور منهم قبيلتان ، آل نبهان بطن ، وآل عساف بطن.

2ـ قال سمير القطب في ( أنساب العرب ) :
بنو لام داخلون في إمرة آل ربيعة الطائية من عرب الشام ، وهم ثلاثة بطون ( كثير ومغيرة وفضل ).

3ـ قال حمد الجاسر في ( أصول الخيل ) :
آل كثير : من فروع قبيلة طيء الشهيرة من بني لام ، وكانت لهم شهرة في نجد وخاصة في القرن الثاني عشر الهجري ، وقد تحضر عدد كبير منهم في الحرق والأفلاج ، وفي قرى كثيرة من نجد ، أما البادية فقد إرتحلت إلى العراق.

4ـ قالت الرحالة الإنجليزية عن آل كثير :
الكثيريون وهم فرع من بني لام القبيلة الطائية الشهيرة ، وبني لام قبيلة قديمة ونبيلة ، ولا يزال القسم الأكبر منهم بين العارض والقطيف ، واستقر فرع منهم وراء دجلة وفي نجد وفي البلاد الفارسية.

5ـ قال ابن خميس في ( مغاني الديار ) :
وآل كثير يرجعون في نسبهم إلى بني لام القبيلة الكبيرة ذات الأثر والسلطة السابقة في نجد وخصوصاً اليمامة ، وهم مع بني عمهم ثلاثة بطون ، آل كثير وآل فضل وآل مغيرة.
وقال عبد الله الخميس :
والمغيرون إخوةٌ مع فضلٌ *** وكثير والكل من لام دانِ

6ـ قال الشيخ عبدالله البسام في ( علماء نجد ) :
الكثير قبيلة كبيرة متفرعة من قبيلة بني لام ، وبنو لام متفرعون من قبيلة طيء أهل الجبلين.

7ـ قال الحقيل في ( كنز الأنساب ):
قال النّسابون بنو لام ثلاثة بطون ( مغيرة ، كثير ، فضل ) .

8ـ قال كاظم شكر في ( قبيلة الفضول ) :
هذا ومما تجدر الإشارة إليه أنّ قبيلة ( آل كثير ) وقبيلة ( آل مغيرة ) يلتقيان مع قبيلة الفضول في النسب ، ويقال أن فضل جد قبيلة الفضول وكثير جد قبيلة آل كثير ومغير جد قبيلة المغيرة أخوة .
إن هذه البطون ـ يقصد الكثير والفضول والمغيرة ـ كانت مجموع تفرعات قبيلة بني لام .

9ـ قال العزاوي في ( عشائر العراق ) :
أن الكثير يشكلون أحد أفرع بني لام الثلاثة ( الكثير والمغيرة والفضول ).

10ـ إبن لعبون في تاريخه :
ذكر بأن آل كثير من أفرع بني لام.

11ـ إبن سيار في مخطوطته :
ذكر بأن آل كثير من أفرع بني لام.

 مکتوب فوق یادداشت های نویسنده  انگلیسی در کتابش می باشد .

مطالب زیر را به درخواست بازدید کننده محترم آقای حمیداوی قرار می دهیم.صحت و یا عدم صحت

مطالب زیر به مسئولیت وی می باشد.

                                                      آل حمید

قبیله ی ال حمید یا الحمید در خوزستان از هم پیمانان قبیله ی باویه محسوب میشود
اما از نظر نسب به باویه متصل نیست

همانطور که میدانید باوی تیره ای از قبیله ی مشهور ( ربیعه بن نزار) میباشد

اما نسب ال حمید به قبیله ی ( غزیه ) از تیره ی قبیله ی بنوجشم که خود بنو جشم شاخه ای ار قبیله ی ( هوازن) و خود هوازن شاخه ای از قبیله ی مشهور ( مضر بن نزار) که برادر ربیعه است میرسد.

و نسب ال حمید هانطور که نقل شده به جدشان

حمید بن حارث بن سلمه بن درید بن الصمه بن حارث بن بکر بن علقمه بن جداعه بن ( غزیه) بن (جشم ) بن معاویه بن بکر بن هوازن بن منصور بن عکرمه بن خصفه بن
قیس عیلان بن الناس ین (مضر) بن نزار بن معد بن (عدنان) میرسد

و همچنین ال حمید در شرق عربستان و مخصوصاٌ شهر الأحساء سکونت داشت و در آنجا با همپیمانی قبیله بنی خالد و بریاست خاندان آل عریعر از آل حمید حکومت بزرگی تشکیل داد که بر شرق عربستان و کشورهای قطر و کویت و سایر مناطق خلیج حومت میکرد
لازم بذکر است که ال عریعر و ال حمید تنها همپیمان قبیله ی بنی خالد بودند و اینکه بعضی نسب ال عریعر را به بنی خالد نسبت میدهند اشتباه است بلکه نسبشان به ال حمید از قبائل غزیه هوازن برمیگردد نه بنی خالد!!!
و بعدها حکومتشان پس از سال ها حومت توسط (ال سعود) خاندان سلطنتی فعلی عربستان سرنگون میشود و برگ جدیدی از تاریخ شب جزیره رقم میخورد

و ال حمید یا الحمید در خوزستان در شهر ( ملاثانی ) در نزدیکی اهواز سکونت
دارند و ملاثانی خود نام یکی از معروفترین شیوخ ال حمید می باشد

خودستایی آنان ( اخوان شمه) است که قصه ی جالبی دارد که نشان از حمیت و
غیرت آنان است.
و ال حمید به جز ملاثانی در شهرهای خلف آباد و رامهرمز و ماهشهر و نزدیکی شوشتر و همچنین در استان ایلام و منطقه ی موسیان نیز سکونت دارند.

این تنها مختصری از تاریخ این قبیله ی معروف است و از دوست گرامی و صاحب این وبلاگ خواهانم که اطلاعاتی را در مورد الحمید در میان اطلاعات سائر قبائل عزیز و پرآوازه ی خوزستان در این وبلاگ منتشر کند.
با تشکر و آرزوی موفقیت و پیروزی روز افزون از خداوند منان برای شما

      بــلاكم كيف أنا أتحمل بــلاكم .. وأنا ورده وسط صحرا بــلاكم

        ((نگاهي به بعضي افكارسنتي درقبيله آل كثيروقبايل ديگر))

موضوع اين مقاله درارتباط با  افكارسنتي عشيره؛ كه عده اي هنوزسخت با آن درتعامل هستند وتعدادي ازافراد عشايررا در وادي گذشته نگاه داشته است مي باشد . درابتدا مي خواهيم نگاهي به تصميمي كه عده اي ازافراد عشيره آل کثیر و در راس آن ها شيخ ملا طه در مورد كنار گذاشتن پذیرایی های بي رويه در مراسم عزاداري و سوگواري اقوام بيندازیم که مخالفت های فراوانی را در پی داشت و افراد بسیاری خود را درگیر موضوع كرده و خواستاربازگشت به  روال سابق شدند.

جناب آقای ملا طه دلایل فراوانی از جمله اصراف و تبذیر و... برای تصمیم خود ذکر نموده اند که ما فارغ از این هیاهو اصل موضوع را از چند دیدگاه بررسی می کنیم

از ديدگاه اسلام وسنت:

اين هزینه ها اولا از نظر اسلام اصراف مي باشد و اگر صاحب عزا اين هزینه را در راه كمك به ايتام و نيازمندان صرف نماید بسيار بيش از انچه متصور است اجر و خير و بركت دنيوي و اخروي نصيب متوفي و خانواده مرحوم مي شود.

از نگاه سنت نیز این موضوع به کلی متضاد با سابقه تاریخی اعراب می باشد زیرا مطابق روایات در گذشته بنا به توصیه یکی از اهل بیت همسایگان موظف بودند تا  چهل روز بعد از وفات متوفی خانواده او را اطعام کنند تا انها احساس فقدان عزیز خود را ننمایند. وقران کریم نیز به این موضوع در سوره مبارکه ماعون اشاره می کند که عده ای را به دلیل بی مهری با ایتام وعدم اطعام انان مورد مذمت قرار می دهد وحتی انان را تا درجه منکر دین تنزل می دهد. از نظر دیگر نیز می توان گفت که چون اسلام در قوم عرب متولد شد پس هر سنتی که اسلامی باشد عربی هم هست و قاعدتآ وقتی از دیدگاه اسلامی رد شود از دیدگاه سنت عرب نیز مردود می باشد.

در گفتگویی که با يكي از اقوام و شخصي از قبيله ديگر در اهواز داشتم  بر اين موضوع تاكيد مي كردند كه قبيله آل كثير مخالف سنت عمل مي كند و آداب و رسوم را رعايت نمي كند؛در جواب به آنها بايد گفت كه از سنت و رسوم عرب چه مي دانيد؟خود جواب اين سوال را ميدهم.سنت و آداب و رسوم عرب در موارد زير خلاصه مي شود.زبان عرب كه زبان قرآن و اسلام است كه لقب زبان مادر را به آن داده اند،لباس عرب،لباس ساده و بي آلايش مرد آن كه آن را با نام دشداشه مي شناسيم،كوفيه و عگال آن.عبا لباس زن عرب،تعصب عرب،يزله (هوسه)كه در مراسم جشن و عزاداري اجرا مي شود.انواع شعر(محلي و فصيح)قصه يا  افسانه(سوالف)لالايي ها (لول لوه)سوگ ناله ها(نعاوي)بازي هاي محلي(محبث)پاي كوبي(چوبيه)رباب ساز كهن عرب،شمشير،قهوه و دله آن همه و همه سنت عرب هستند مي بينيم كه غذاي عزاداري هيچ ربطي به رسم و رسوم عرب ندارد.سوال ديگر از آنان مي پرسم،چرا آنقدر كه نگران برداشتن غذاي مراسم سوگواري هستند نگران كم رنگ شدن آداب صحيح يزله(هوسه)در اين مراسمات نيستند؟

از ديدگاه اقتصادي :

غیر از این که باید بار هزینه های بی رویه را از دوش خانواده  متوفی برداشته شود باید به آنها مساعدت مالی نیز شود خانواده های زیادی را سراغ داریم که مدتها بعد از, از دست دادن یکی از اعضای خانواده خود هنوز بدهکار وام یا پول قرض برپایی مراسم سوگواری بودند.باید پرسید در این میان تکلیف خانواده های سرشناس یا به عبارتی ریش سفید که  توانایی اقتصادی ندارند و در میان سایر قبایل و عشایر محبوب و مشهور هستند چیست؟ بر فرض گوییم که هر که وضع اقتصادی خوبی ندارد مراسم نگیرد ولی هر که وضع اقتصادی خوبی دارد باید مراسم مجلل بگیرد.این کار نیز از نظر ما مردود می باشد؛زیرا مستضعف در مراسم متوفی خود احساس حقارت و خجالتی در برابر افراد دارا می کند.با این تصمیم درست غنی و فقیر یکی می شود و این شیوه و روش عزاداری  کم کم همانند یک رسم در بین افراد قبیله جا خواهد افتاد و مهمتر از همه عدالت اجتماعی را برقرار می کند.عامل دیگری که این افکار سنتی را رد می کند این است که:در گذشته هنگامی که کسی فوت می کرد از قبایل دیگر و عشیره های نزدیک تنها بزرگ آن عشیره یا شیخ آن قبیله به همراه چند نفر از بزرگان دیگر در مراسم حاظر می شدند و تعداد آنها محدود بود و صاحب عزا به راحتی می توانست از شرکت کنندگان در مراسم پذیرایی کند.ولی در حال حاظر به دلیل سهولت راه های ارتباطی تعداد بی شماری در این مراسم شرکت می کنند و جدا از پذیرایی از این افراد برای اکثر خانواده ها دشوارو کمر شکن است.

نگارنده این مقاله موضوعات دیگری را در آینده که نشان دهنده افکار سنتی عشیره می باشد را به رشته تحریر در خواهد آورد.

قاسم منصور

                                                         **************

                                                           ************

                                                            **********

                                         النهوه العشایریه لا شرعیه!!!

متاسفانه موارد دیگری نیز از افکار سنتی هنوز در بین بعضی از خانواده ها به خصوص در عشایر ریشه دوانده که باعث می شود ضربات سختی به نسل جدید بزند و نسل جدید را نیز عقب نگه دارد.از جمله این افکار ضایع شدن حقوق زن و دختربوده که در این مورد نویسنده و محقق محترم جناب آقای عبدالنبی قیم در خلاصه کلام خود در مقاله نگاهی جامعه شناختی به زندگی و فرهنگ مردم عرب خوزستان این موضوع را به شکل زیبا بیان کرده که به قسمتی از آن اشاره می کنیم.آقای قیم در خلاصه کلام  می اورد که ((جامعه عرب خوزستان جامعه نیمه سنتی است زیرا بخش اعظم مردم ترجیح می دهند مناقشات و اختلافات خود را از طریق سازمان سنتی عشیره ای و فصل حل کنند. زن به نقش و جایگاه واقعی خود دست نیافته و بسیاری از حقوق او مورد تعرض واقع می شود.در برخی روستاها ؛دختران از حق انتخاب همسر محرومند و این حق از آن عمو زادگان است که برای او همسر تعیین کنند و یا او را تا پایان عمر بدون همسر نگهدارند.)) باید گفت که در بعضی از خانواده های عشایر هنوز زنان و دختران نتوانسته اند که به حقوق ثابت خود برسند حتی در انتخاب همسر اعتقاد بر این است که پیوند دختر عرب با پسر عمویش را در آسمان ها بسته اند و این در نظام کهن عشیره ای یعنی اعطای حق به پسر عمو یا پسر پسر عمو یا هر کس که در این مدار جای گیرد تا مالک الرقاب یا در واقع صاحب مجوز ازدواج دختر باشد.بی اجازه عمو یا پسر عمو یا بستگان پدر،دختر حق ندارد با کسی ازدواج کند و این در قاموس قبیله کفر شمرده می شود و کیفرش جنگ و جدال و آتش افروزی و گاهی قتل است.کافی است پسر عمو یا پسر عمو ها به خواستگار غریبه یا حتی پسر دایی اخطار کنند و او اصرار ورزد،حتی اگر پدر و مادر و خود دختر هم موافق باشند،خون ها ریخته خواهد شد،مگر اینکه ریش سفیدان و سیدان پا پیش نهند.عمو زادگان در این عرصه حق وتو دارند و بی رضایت آنان هیچ دختر عمویی نمی تواند ازدواج کند.گاهی شده که پسر عمو قدری انعطاف نشان می دهد و در برابر اخذ مبلغی،اغلب گزاف،از پدر یا خواستگار دختر،خود را کنار می کشد و اجازه ازدواج با غیر از خاندان را((توشیح)) می نماید.وگر نه پسر عمو با داشتن همسر هم می تواند دختر عمو را به عنوان هوو در گرو خود داشته باشد.این،به ویژه در میان خانواده های شیوخ سخت مرسوم است.چون شیوخ و البته نه همگی دختر به غیر از شیوخ نمی دهند. با توجه به تعاریف فوق نگاهی به تعریفی که یکی از شیوخ در رابطه مسئله نهوه دارد و در روز نامه الموتمر کشور عراق به چاپ رسیده است ٬می اندازیم : شیخ خلف خزعل الحلفی از شیوخ قبیله حلاف در عراق نهوه را اینگونه تعریف می کند:النهوه رسمی عشایری می باشد که از گذشتگان به ارث رسیده و معنای آن بی اعتبار شدن (از رسمیت افتادن)پیمان زناشویی بین زن و مرد،به سبب اعمال نهوه از جانب پسر عموی عروس می باشد که اعمال این رسم ناشی از کینه نسبت به مرد پیشه گرفته برای ازدواج یا کینه نسبت به خانواده عروس می باشد.شیخ طعمه خزاعی از علمائ دین در رد مسئله نهوه،عقد ازدواج را اینگونه توصیف میکند :عقد ازدواج از عقدهای توافقی است که مشروط به توافق طرفین و اعلام صریح آنان در مجلس عقد می باشد.لکن دیری است که با تطور جامعه و رواج اندیشه های پیشرو و انسانی،برخی از شیخ زدگان این سنت برتری جویی را زیر پا نهاده اند و از غریبه ها و غیر شیوخ زن می گیرند و حتا در بین متطورین عرب در شهرهای بزرگ بخصوص اهواز در مرحله ای رسیده اند که مقام زن را به جایی رساندند و پا را از این فراتر نهادند و با انتخاب 3 زن در صدر شورای شهر اهواز نشان دادند که بر خلاف آوازه گری  عرب ستیزان و افکار سنتی عشیره،بیش از هر جماعت دیگری در این دیار به زنان و خواهران و مادران خود احترام می گذارند.دایره عمل سنت زشت نهوه در روستاها بیش از شهرهاست یا دست کم در شهرها،فرهیختگان و روشنفکران این رسم را بر نمی تابند مگر روشنفکران با ذهنیت عشایری.و حتی در بعضی از خانواده ها آوردن نام دخترشان را در جلوی افرادی که کمی فاصله خانوادگی دارند امری زشت تلقی می کنند در صورتی که در زمان اسلام پیامبر و ائمه زنان خود را به اسم و نه با نام مستعار و کنیه صدا می کردند کما اینکه همگی، اسامی زنان پیامبر و حتی ائمه را می دانیم و حتی روایاتی وجود دارد که ذکر می کند زنان هم پای مردان در لشکر کشی سپاه اسلام حضور داشتند و حتی فرماندهی سپاه و اداره شهر را به آنها می دادند همچون سوده که از جانب امام علی (ع) مسئول اداره شهر خود شد. اگر لحظاتی در تاریخ گذشتگان نیز با تامل سیر کنیم می بینیم که در زمان قبل از اسلام زنان بدوی خود همسران خود را انتخاب می کردند و حتی پادشاهی می کردند مانند بلقیس ملکه قوم سبا که نامش در قرآن آورده شده و زنوبیا(زینب)در سوریه.از جمله دیگر آزادی های زنان میتوان به سخنرانی ها و خطبه های مشهور حضرت زینب اشاره کرد.همه مواردی که اشاره شد شهادت بر این میدهند که مقام زن و دختر در قبل از اسلام و زمان اسلام آزادی آنها به مراتب خیلی بیش از زنان و دختران عشایر در حال حاظر می باشند.در دنیای سیاست نیز زنان امروزی از خیلی از رجال سیاسی پیشه گرفته اند همچون شیرین عبادی در ایران ؛نجمه حمید در اهواز؛بی نظیر بوتو در پاکستان و کاندولیزا رایس و آنجلا مرکل و .. در خارج از کشور.به نظر ما دلیل کم رنگ بودن فعالیت زنان و دختران عشایر در مسائل فرهنگی و سیاسی و..همین افکار سنتی و پوچ می باشد که جلوی قدم برداشتن این قشر را در کلیه مسائل گرفته و حتی گاهی دیده می شود عده ای از دختران به دلیل همین تعصبات از قوم خود فاصله می گیرند و تمایلشان به اقوام دیگر بیشتر می شود.

قاسم منصور

                                                          انتقاد                               

از آنجا که انتقاد بر کلیه ارگانها و سیستم های اجتماعی دلالت بر دلسوزی نسبت به آن سیستم و اجتماع دارد و در واقع انتقاد فی النفسه امری نکو می باشد ما نیز به نوبه خود انتقاداتی از قبیله می کنیم به این امید که روزی خود و سایر هم قبیله ها اشکالاتی را که ذکر خواهیم نمود بر طرف نماییم.با توججه به تاریخ عریق و کهن قبیله آل کثیر می توان انتقادات زیر را برشمرد.

الف_عدم ارتباط قوی ما بین شیوخ.

ب_بر افراشتن بیرق های مختلف در این قبیله که نشان دهنده عدم وحدت قبیله است.

ج_مبهم بودن پایگاه و یا مرکز نشست در بین جوانان.

د_ارتباط کم افراد و شخصیت های روشن فکر و برجسته قبیله با عامه مردم و بلعکس.

ه_بیگانگی مردم قبیله و بخصوص نسل جوان با تاریخ قبیله و منطقه.

امید است با مطالعه مطالب فوق تلنگری در ذهنمان بخورد و در حد توانایی خود در رفع اینمشکلات بکوشیم.

قاسم منصور

                                       تحقيقات موسسه آل كثير  

آلِ کَثیر، عشیرۀ عرب شیعی مذهب خوزستان، دراهواز. آبادان شوش سوسنگرد دزفول منطقۀ میاناب دز و کرخه و روستاهاي اطراف که به 3 تیرۀ بزرگ بیت کریم و بیت سعد و بيت ناصر تقسیم می‌شود.بنا به مقتضيات زمان نام خانوادگي اين قبيله به آل کثیر، الکثیر و کثیر.كثيري.خنيفر.حيدري آل كثير.ناصري.سعادتي.مساعد سلطاني.شايعي.ناصر.خنفري.بني سعد.بنياني.جم ضبط شده است. روایات بازگو شده در این نکته همداستانند که واژۀ «کثیر» كه به كثيربن مالك جد قبايل آل كثير اشاره مي كند به عنوان نام خانوادگي قبايل آل كثير انتخاب شده است. آل كثير بر اساس روايات تاريخي حدود 400 سال قبل ازورود اسلام به ايران از ساكنان اوليه سرزمين اهواز بودند.و بنا به رواياتي علت نام گذاري اهواز(احواز)به اين علت بود كه سه قبيله بزرگ به نامهاي قبيله آل كثير و قبيله بنومره و قبيله بنوالعم ساكن بودند و هر كدام مقداري از سرزمين احواز را در اختيار داشتند و اين مقدار را حوز مي نامند كه جمع آن را اهواز(احواز)گفتند.(حوز به معني حيازت محدوده).آل کثیر در زمان صفویه مطرح بودند و داراي ارتباطات و مكاتبات با ملوك سلسله صفوي بودند. در میان قبایل عرب 3 قبیله می‌توان یافت که با آل کثیر همنامند: نخست قبیلۀ کثیرحضرموت و در همدان الجوف در يمن، به‌ویژه یکی از بطنهای آن به نام بنی‌کثیر (کحاله، 3/978)، دو دیگر قبیلۀ  فضول جنوب نجد که به 2 تیرۀ فضل و کثیر تقسیم می‌شود و نسب آن بر پایۀ یک روایت مبهم به بنی‌لام باز می‌گردد (لاریمر، II(A)/510). بنی‌لام از عشایرشناخته شدۀ خوزستان است. سه دیگر، بنی ابی‌کثیر است که بطنی از لواتۀ بربر است (سویدی، 103) بنا به روایتی آل کثیر شاخه‌ای از عشیرۀ آل فضل است (تحقیقات محلی موسسه آل كثير) شمار زيادي از قبيله آل كثير در كشورهاي عمان وعربستان سعودي در مكه و اطراف آن و در مدينه منوره و... نيز ساكنند. برپایۀ این روایت، حُنَیْفِر نخستین نیای بیاد ماندۀ عشیره،و به دليل باهوشي وچابكي مورد توجه دستگاه حکومت مشعشعیان برخوردار شد و کار گردآوری مالیات منطقۀ میاناب به وی واگذار گردید. خنیفر با دختر یکی از شیوخ بنی‌خالد ازدواج کرد و دارای فرزندی به نام ناصرشد. در منطقۀ میاناب طوایفی چند همچون معلّی، روس عُلَیْم (شامل زُهَیْریّه)،طُرَیْف،ظَبّه(ازبنی‌خالد)، عنافِجه، عبدالخان و مهدیه می‌زیستند. هنگامی که مسألۀ اشتقاق نهرهرموشی كه حفر آن بوسيله خنيفر از کرخه پیش آمد، طایفۀ معلی که از همه نیرومندتر بود، از چیرگی خنیفر بر زمینهای پیرامون بیمناک شد و به دستیاری روس غلیم او را سر به نیست کرد. سپس ناصر، شیوخ این طوایف را به کین‌خواهی پدر کشت و با پشتیبانی فرمانروای مشعشعی، ریاست آنان را به عهده گرفت (تحقيقات موسسه آل كثير). عزاوی گفته است: «تنها در روزگار صادق‌خان زند و طی درگیریهای وی با عشیرۀ منتفق است که با نام آل کثیر برخورد می‌کنیم (عشائر...، 4/195)، اما نام این عشیره نخستین‌بار در رویدادهای اواخر دوران صفویه و مشخصاً در جریان صفی میرزا دیده می‌شود. در این هنگام ریاست عشیره با شیخ فارِس فرزند ناصر و نوۀ خنیفر بود.  به دنبال حملۀ افغانها به ایران و تسلیم شدن شاه سلطان حسین صفوی (1105-113ق/1694-1723م) کسان بسیاری به ادعای پادشاهی و شاهزادگی برخاستند و  بدین‌سان ملوک‌الطوایفی فراگیر شد (استرابادی، 2-3؛ کوهمره‌ای، 478).در 1137ق/1724م شخصی به نام صفی میرزای ثانی وابسته به طایفۀ کرانی خلیل‌آباد بختیاری (ناحیه‌ای در اطراف الیگودرز) خود را فرزند شاه سلطان حسین خواند و به یاری سران ایلها و عشایر محال شوشتر و کوهگیلویه به فرمانروایی پرداخت،اما شاه طهماسب نامه‌ای در تکذیب ادعای او فرستاد. از این‌رو، سران بختیاری صفی میرزا را به زندان انداختند، اما مردم به سبب ناخشنودی از ابوالفتح خان (حاکم شوشتر)، و به هواخواهی صفی میرزا سر به شورش برداشتند و در نتیجه صفیمیرزا آزاد شد و با هواخواهانش به کوههای بختیاری پناه برد و سرانجام در محرم 1140ق/اوت 1727م در دهدشت (از دهستان بویر احمدی سردسیر بخش کوهگیلویۀ شهرستان بهبهان) به فرمان طهماسب قلی‌خان (نادرشاه) کشته شد. طی 2 سال قدرت صفی میرزا، حکومت شوشتر با شیخ فارِس آل کثیر بود و اسفندیار بیک کارگزاری او را به عهده داشت (جزایری، 90-92). نادر به پاداش دستیاری کلبعلی خان پسر مهرعلیخان در کشتن صفی میرزا، فرمان حکومت شوشتر را به نام او نوشت، اما اقتدارآل کثیر از آشکار شدن این فرمان جلوگیری کرد و تا 1142ق/1729م که نادرشاه به خوزستان آمد، اسفندیاربیک همچنان به کارگزاری شیخ فارِس به شوشتر فرمان می‌راند (جزایری، 112؛ کسروی، 100). بدین‌سان، آل کثیر درمنطقۀ میاناب وشهرهای دزفول و شوشتر از اقتداری برخوردار شد که تنها پس از بالا گرفتن کارشیخ خَزعَل (1279-1355ق/1862-1936م) آن را از دست داد.در 1146ق/1733م پس از شکست نادر از توپال عثمان پاشا، محمدخان بلوچ حاکم کوهگیلویه و دزفول و شوشتر، به کمک ابوالفتح خان، حاکم پیشین شوشتر، آوازه در داد  که نادر برای دومین بار شکست خورده و گم شده است (جزایری، 116، 117). او مردم شوشتر و برخی شیوخ را با خود همداستان کرد و حکومت کوهگیلویه را به شیخ فارِس آل كثير سپرد (استرابادی، 220). نادر، محمدحسین خان سردار را به سرکوب شیخ فارِس که در قلعۀ خود به مخالفت سنگر گرفته بود، فرستاد. پس از آنکه محمدخان را در بند شولستان شکست داد (گلستانه، 376)، شیخ فارِس و تنی چند از شیوخ عرب خواستار امان شدند. نادر فرمان داد که که شیوخ را همراه با فرزندان شیخ فارِس از راه خرم‌آباد به استرآباد بکوچانند (استرابادی، 226).پس از کشته شدن نادر (1160ق/1147م)، بار دیگر آشفتگی ایران را فرا گرفت. علی قلی‌خان برادرزادۀ نادرشاه با نام عادلشاه به پادشاهی نشست و حکومت هویزه (حويزه) را به مولی مُطْلِب خان مشعشعی و حکومت شوشتر را به عباس قلی‌خان واگذاشت(جزایری، 126). در این دوره بود که آل کثیر نیرومند شدند و بر بخش خاوری خوزستان دست یافتند و کشمکش آنان با مولی مطلب و دیگران آغاز شد (کسروی.111). مطلب خان برای پیشگیری از گسترش اقتدار آل کثیر تصمیم به گوشمال شیخ محمد بن فارِس و دیگر شیوخ عشیره گرفت، اما در جنگی که روی داد، مولی مطلب درسرخکان، نزدیک شوشتر شکست خورد و به هویزه بازگشت (جزایری، 127). آل کثیر ازاین پیروزی دلیرتر شدند و بر همۀ سرزمینهای پیرامون شوشتر و دزفول تسلط یافتند. در 1161ق/1747م پس از آنکه ابراهیم خان برادر خود، عادلشاه را مغلوب کرد، حاکم جدیدی به شوشتر فرستاد، اما مردم از سختگیری وی به شیوخ عرب پناه بردند و اهالی دزفول نیز محمدرضا بیک حاکم شهر را بیرون راندند. محمدرضا بیک به شیوخ آل کثیر پیوست و ایشان نیابت شوشتر را به او واگذاشتند. (همو، 128).در این دوران آل کثیر با بختیاریها گونه‌ای هم‌پیمانی داشتند، زیرا هنگامی که شاه مرادبیک از افشار گَنْدَزْلو به حکومت شوشتر دزفول رسید، آل کثیر به پشتیبانی از محمدرضا بیک در نزدیکی قلعۀ بیدرویه بروجرد بر او حمله بردند ودستگیرش کردند و او را در میان عشیره به بند کشیدند، اما شاه مرادبیک گریخت وبه خانۀ برادرش نوروزخان در محله گَرْگَرْ (محلۀ حیدریها) پناه برد. شیخ آل کثیر نیز به یاری مردم محلۀ دستوا (نعمتیها) به بیرون راندن وی برخاست.سرانجام پس از جنگ درعقیلی (دهستانی پیرامون شوشتر) هواخواهان شاه مرادبیک شکست خوردند و شیخ آل کثیرهمچون پیش، حکومت شهر را به محمدرضا بیک سپرد (همو،129).پس از ابراهیم شاه، شاهرخ میرزا فرزند رضاقلی در 1162ق/1748م در خراسان به پادشهای نشست و فرمان حکومت ایالت شوشتر را به نام محمدرضا بیک نوشت. شیخ سعد آل كثير ناخشنود شد و با مردم محلۀ گرگر به محاصرۀ دستوا پرداخت، اما پادشاه جدید،شاه اسماعیل سوم معروف به ید ابوتراب (1163-1165ق/1749-1751م) فرمان حکمرانی را به نام شیخ سعد فرستاد. این کشمکش سرانجام به مصالحه انجامید و شیخ سعدحکومت را به محمدرضا بیک واگذاشت (همو، 130، 131).در صفر 1164ق/دسامبر 1750م عباس قلی‌خان که در محال پشتکوه فیلی اقامت داشت،به دزفول بازگشت و مردم شهر با او همداستان شدند (جزایری، 145، 146) و مهرعلیخان که تا آن هنگام حاکم شهر بود گریخت و در قلعۀ بندبار جای گرفت. شیخ حَرْب فرزند کریم از شیوخ کثیر که با مهرعلیخان خویشاوندی داشت، شیخ سعد ودیگر شیوخ آل کثیر را به پشتیبانی از او به محاصرۀ دزفول کشاند. در این میان مولی طلب همراه با شیوخ آل سلطان به قصد سرکوب آل کثیر به کنار کرخه آمد وچندی بعد عباس قلی‌خان نیز به او پیوست. در این جنگ که 4 ماه به درازا کشید،گروهی کشته شدند، اما کار به مصالحه انجامید، با این حال، دو طرف چند باردیگر نیز به کشمکش برخاستند. جزایری نوشته است که شیخ سعد در 1167ق/1753م درهویزه زندانی بود (ص 202).در 1165ق/1751م میان شیوخ آل کثیر اختلاف افتاد و شیخ ناصر فرزند کریم به کمک شیخ مطلبی برادر شیخ سعد به ریاست عشیره رسید (همو، 187). در این میانه جنگهایی به پا شد و شیخ طَعّان برادر شیخ ناصر و شیخ سالم بن حرب برادرزادۀ او کشته شدند. در همین هنگام شخصی به نام سلطان حسین میرزا که خود را فرزند شاه طهماسب می‌خواند، در عراق پدیدار شد. علیمردان خان بختیاری به پشتیبانی از او برخاست و نامه‌ای به شیخ ناصر نوشت و خواستار پشتیبانی او شد، اما شیخ ناصر اعتنایی نکرد (همو، 190، 191). سرانجام پس از جنگی که میان کریم خان زند و علیمردان روی داد و به پیروزی کریم‌خان انجامید، شیخ سعد کاملاً مغلوب شد وبه شیوخ آل خمیس پناه برد و هواخواهانش پراکنده شدند. اهالی دزفول و شوشترنیز ریاست شیخ ناصر را پذیرفتند. تنها ماندن علیمردان، مایۀ گسیختگی پیوند او با آل کثیر شد، اما هر دو همچنان دشمن کریم‌خان ماندند.پس از آنکه کریم خان بر بخش عمده‌ای از ایران دست یافت، سیزعلی خان خواهرزادۀ خود را به حکومت فیلی و خوزستان فرستاد، اما او در جنگی که در 1175ق/1761م روی داد، به دست شیخ عَلوان فرزند سعد کشته شد (نامی، 109، 110). در1176ق/1762م که زکی‌خان پسرعموی کریم خان بر او شورید، به آل کثیر روی آورد و آنان به نشانۀ دشمنی  با کریم خان زند او را پذیرا شدند (همو، 123، 124). بازدر 1176ق/1762م نظرعلی خان که از سوی کریم خان برای سرکوب بنی‌لام به دزفول رفته بود، در بازگشت با عربهای آل کثیر روبه‌رو شد و دارایی آنان را چاپید وغنیمت بسیار گرفت (همو، 129، 130). از این‌رو به دشواری می‌توان نقل عزاوی را پذیرفت که نوشته است در نبرد ابی حلانه، عشیرۀ آل کثیر به سرکردگی شیخ علوان در کنار سربازان صادق‌خان بر ضد منتفق جنگید (تاریخ العراق، 6/80).در آغاز حکومت قاجاریان، خوزستان به چندین بخش تقسیم شده بود. آل کثیر،خاندان مشعشع و کعبیان هریک جداگانه به سر می‌بردند و پروایی از اقامحمدخان قاجار نداشتند (کسروی، 149). همزمان با مرگ محمدشاه قاجار در 1264ق/1847م دربیش‌تر نواحی ایران شورش بر پا بود و شیوخ عرب در همه جای خوزستان به نافرمانی پرداختند. از جمله شیخ حداد رئیس عشیرۀ آل کثیر خود را در منطقۀ دزفول و شوشتر شاه خواند و به نام خود سکه زد. مولی عبداللـه مشعشعی با گروهی از عشایر بنی ساله، با وی و عنافجه (عنافقه) به سرکوب شاه حداد به دزفول رفت. به دنبال جنگی سخت، شیخ حداد به دست عشایر عنافجه دستگیر شد. مولی عبداللـه چند روزی او را در هویزه نگه داشت و سپس به خرم‌آباد فرستاد، اما شیخ حداد به کمک یکی از غلامانش از زندان گریخت و به دزفول بازگشت (قائم مقامی، 16) و در دژ سلاسل نشیمن گرفت و از مردم مالیات خواست. در 1265ق/1848م میرزا قوام‌الدّین که از سادات طباطبایی بهبهان بود، با دستیاری تنی چند ازشیوخ عرب خوزستان همچون شیخ حاکم، شاه حداد، شیخ جابر، شیخ عبداللـه، و شیخ قادر به خودسری پرداخت (کسروی، 177). ناصرالدّین شاه عموی خود اردشیر میرزا را به حکومت لرستان و خوزستان فرستاد و او آشوبگران دزفول و شوشتر را دستگیرکرد و به تهران روانه ساخت و سردار سپاه خود سلیمان خان میرزا را به گوشمال میرزا قوام‌الدّین و شیوخ عرب و سران بختیاری گسیل داشت. سلیمان خان حداد شاه و شیخ جابر را دستگیر کرد و در قلعۀ سلاسل شوشتر به بند کشید و سپس به تهران برد (سپهر، 3/346). چنین می‌نماید که عشیرۀ آل کثیر پس از دستگیری شاه حداد تا مدتی فرماندار دولت بود، زیرا در 1267ق/1850م زمانی که خانلر میرزای احتشام‌الدّوله به حکومت لرستان و خوزستان رسید، 500 تن از سواران آل کثیر برای سرکوب شورش لرهای فیلی که به سرزمین عربهای بنی‌لام پناه برده بودند، به اردوی احتشام‌الدّوله پیوستند (همو، 4/24؛ هدایت، 10/517).اوج‌گیری قدرت شیخ خزعل، وضع عشایر خوزستان را دیگرگون کرد و هیچ ‌یک از عشایرعرب از سرکوب و دست‌اندازی وی در امان نماند. خزعل پس از کشتن برادرش شیخ مزعل در 1315ق/1897م نخست فلاحیه (شادگان) و سپس هویزه و دشت میشان را به زیرفرمان خود درآورد. تنها آل کثیر به ریاست فرحان بن اسد در پیرامون شوشتر و حیدربن علی بن غافل در پیرامون دزفول به فرمانبرداری از او تن در نداده بودند(جزایری، 237). انقلاب مشروطه در 1324ق/1906م و ناتوانی حکومت مرکزی، شیخ خزعل را به سودای پادشاهی خوزستان انداخت. از این ‌رو برای فرمانبردار ساختن آل کثیر از اختلاف میان شیخ فرحان و طاهر عظیم، مستأخر دهستان عقیلی، وآزمندی بختیاریها نسبت نسبت به زمینهای آل کثیر، سود جست و در نهان با خانهای بختیاری به توافق رسید. بر پایۀ این توافق، املاک آل کثیر در برابرسركوب شیخ فرحان به خزعل واگذار شد. خزعل برای تضعیف شیخ فرحان، از 2 طایفۀ کعب دبیس و کعب السّطاطله که میان دزفول و شوشتر اقامت داشتند و با آل کثیرهم‌پیمان بودند، بهره گرفت و آنان را به سرکشی برانگیخت. از سوی دیگر لرها نیز به دستور خانها هر شب بر او شبیخون می‌زدند. فرحان ناگزیر تسلیم گشت ومتعهد شد که به خزعل مالیات بپردازد. شیخ حیدر نیز همچون عموزاده‌اش شیخ فرحان به فرمانبرداری از خزعل تن در داد (1326ق/1908م)، اما خزعل حیدر را به بند کشید و یکی از نوکران خود را در آن سامان به شیخی نشاند. از این پس فرحان آگاه در زندان و گاه آزاد به سر برد و جز بر بستگان خود ریاستی نداشت (همو،239). سرانجام شیخ خزعل پس از لشکرکشی رضاخان به خوزستان و سرکوب خانهای بختیاری و شیوخ عرب در 1343ق/1924م تسلیم شد.عشیرۀ آل کثیر پس از مرگ شیخ فارِس به 3 شاخۀ بزرگ بیت سعد و بیت کریم و بيت ناصر تقسیم شد که گاه همچون 3 قبیلۀ جداگانه به‌شمار می‌آمدند (فیلد، 194).(II(B)/1618). نجم‌الملک نیز در اشاره به این عشیره از آل کثیر و بیت سعد سخن گفته است (ص 121). با اینهمه، تردیدی نیست که بیت سعد بخشی از عشیرۀ آل کثیراست و این جداسازیها از نامگذاریهای ساکنان مناطق مختلف پدید آمده است.دزفولیها بیت کریم را گاه حوشیه، گاه بیت خلف الحیدر و گاه بیت غافل می‌نامند(تحقیقات موسسه آل كثير). این جداسازی می‌تواند زاییدۀ رقابت شیوخ عشیره نیزباشد، زیرا هریک از این 2 شاخه از روابط جداگانه‌ای با حکومتهای محلی برخوردار بوده‌اند. مثلاً شیخ فرحان اسد از یک سو در پی دوستی با شیخ محمره(خرمشهر) برآمد و از سوی دیگر خواهرش را به کریم‌خان لُرِفیلی به زنی داد (تحقیقات موسسه آل كثير؛ لاریمر، II(A) 997)، اما شیخ حیدر دخترش را به ازدواج رئیس لرهای سگوَنْد درآورده بود و خواهان آن بود که گرفتاریهای خود را با تکیه بر سگوندها و با بهره‌گیری غیرمستقیم از اقتدار والی پشتکوه برطف کند.شیخ فرحان با صاحب منصبان شوشتر نزدیکی داشت و شیخ حیدر با مقامات دزفول(همانجا). با اینهمه برخلاف نوشتۀ لاریمر (II(B)/1620)، حیدر به بیت کریم وابسته است نه به بیت سعد.بنیاد عشیرۀ آل کثیر خاندان خنیفر است که شیوخ از آن برخاسته‌اند، اما همچون دیگر عشایر قدرتمند، طوایف دیگری نیز به واسطۀ هم‌پیمانی یا همزیستی به آن وابسته شده‌اند. علل اصلی این گونه وابستگیها را باید در ضرورت دستیابی به آب و زمین و دفاع از خود در برابر حملات قبایل دیگر جست. از این‌رو عشیرۀ ضعیف برای آنکه از زمین و آب و پشتیبانی عشیرۀ قدرتمند برخوردار شود، می‌بایست سهمی در تأمین مردان جنگی و پرداخت «فَصْل» برعهده گیرد.

خاندان خنیفر از 3 بخش بیت سعد، بیت کریم و بیت ناصر تشکیل شده است. سعد (پسر

بزرگ)، کریم (پسر میانی) و ناصر (پسر کوچک) فرزندان فارِس بن ناصربن بن خنیفرند. بنابراین، برخلاف نوشتۀ دانشنامه سعد و کریم و ناصر نبیرگان خنیفر و

برادر یکدیگرند (تحقیقات موسسه آل كثير):

1. بیت سعد: در رویدادهای تاریخی منطقه، بیت سعد همواره نقش چشمگیرتری از بیت

کریم ایفا کرده. بیت سعد به 2 شاخۀ اصلی بیت قاطع و بیت سلطان تقسیم می‌شود که هر یک دارای بخشهایی است:

الف ـ بیت قاطع: بیت منیّان، بیت عَجیل، بیت فرحان، بین سلطان، بیت عبدالحسین، بیت شایع، بیت مُطْلب، بیت مَنْهَل، بیت عَرار (عجم ساکن شوشتر وپیرامون آن)، بیت عُلَیْل عبدالسیّد.

ب ـ بیت سلطان: بیت لازم، بیت ناصر الحطّاب، بیت غَضبان، بیت فیای.ضمناً بین رَمْلی نیز جدا از بین قاطع و بیت سلطان به بیت سعد باز می‌گردد.وابستگان بیت سعد از عشایر دیگر، از این قرار است:کعب السّطالطه (که به 2 تیرۀ اصلی بیت کرم اللـه و بیت فرج اللـه تقسیم می‌شود)، دیلم الحَناتشه، زُهَیْریه، بَدْوان (شامل بیت راشد، بیت طَربوش،بنی جمیل، خسارجه یا خزارجه، خضیر)، محامید، طوایف طریف، نیس، مزرعه و آل حائی را نیز در شمار وابستگان بیت سعد آورده است (II(B)/1619, 1620). افراد بیت سعد امروزه در روستاهای ده نو (نام قلعه‌ای که فرحان آن را ساخت)، شب خاص، شاه ولی، صَمَنْدی، فرج‌آباد، شنگر، خزینه، عُجَیْرِب (عقیرب)، شوره،گَلّه گَه (گَلّه‌گاه)، المُچَیْشِر (المکیشر) زندگی می‌کنند که از میان 4روستای ده نو، گله گه، المچیشر، و شوره مهم‌ترند.

2. بیت کریم: این شاخه بیت مِشْعَل، بیت شَبیب، بیت مساعد، بیت فارس السحاب،

بیت فرحان الفارس، بیت خریبط المطلب، بیت غافل، بیت اسماعیل الغُوَیْنِم، بیت سلطان العَلی، بیت ماهورالعلی و بیت خلف الحیدر را در بر می‌گیرد. وابستگان بیت کریم از این قرار است: کعب دُبَیْس، دیلم الخَلْتَک، حمزه، معلّی، بیت کریم اکنون به‌طور عمده در روستای حَرّریاحی (نام پیشین حسین‌آباد) ساکنند که در حدود 200‘1 خانوار جمعیت دارد. افراد آن درکارخانه‌های اطراف به‌ویژه کارخانۀ نیشکر هفت‌تپه به کارگری مشغولند.روستاهای دیگری که بخشی از بیت کریم در آنها سکونت دارند عبارتند از بُنّه طالب، صَبْحه، آل مُعَلّی، دیلم، صُخَیْری، بنی عَقیل و شَرْفه .

3. بیت ناصر، این بخش، از بیت طوفان، بیت صافی، بیت ارْحَمه، بیت رِزْج، بیت مِطْلَق ابن رزج، بیت سلطان،بیت سالم، بیت مبارک، بیت مساعد، بیت مُطْلِب المِشْعَل السالم تشکیل می‌شود.افراد بیت ناصر اغلب در شوش و روستای عَلَم الهدی (نام پیشین بیت عیسی

الخُلَیْف) و پیرامون نهر شاور (در جنوب شوش) و برخی نیز در هویزه زندگی

می‌کنند. بیش‌تر ساکنان شوش در شرکت نیشکر هفت‌تپه کار می‌کنند، اما ساکنان

علم الهدی کشاورز و دامدارند .

مآخذ: استرابادی، میرزامهدی، جهانشگای نادری، به کوشش عبداللـه انوار، تهران،

1341ش؛ امام شوشتری، محمدعلی، تاریخ جغرافیایی خوزستان، تهران 1331ش، صص 87،

88؛ جزایری، نعمت اللـه، تذکرۀ شوشتر، اهواز، 1356ش؛ دانشنامه؛ سپهر،

محمدتقی، ناسخ التواریخ (قاجاریه)، به کوشش محمدباقر بهبودی، تهران، 1385ق؛

سویدی، محمدامین، سبائک الذهب فی معرفه قبائل العرب، نجف، 1280ق؛ عزاوی،

عباس، تاریخ العراق بین الاحتلالینه، بغداد، 1373ق/1954م؛ همو، عشائر العراق،

بغداد، 1375ق/1956م؛ قائم مقامی، جهانگیر، «ذیل تاریخ مشعشعیان»، یادگار،

تهران، س 2، شم‍ 9، اردیبهشت 1325ش؛ کحاله، عمررضا، معجم قبائل العرب، بیروت،

1402ق/1982م؛ کسروی، احمد، تاریخ پانصد سالۀ خوزستان، تهران، 1356ش؛

کوهمره‌ای، زین‌العابدین، ذیل و حاشیۀ مجمل التواریخ محمدامین گلستانه، به

کوشش محمدتقی مدرس رضوی، تهران، 1342ش؛ محیط طباطبایی، محمد، «سرزمین بحرین»،

سمینار خلیج‌فارس، تهران 1341ش؛ نامی اصفهانی، میرزا محمد صادق، تاریخ

گیتی‌گشا، به کوشش سعید نفیسی، تهران، 1363ش؛ نجم‌الملک، حاج عبدالغفار،

سفرنامۀ خوزستان، به کوشش محمد دبیر سیاقی، تهران، 1341ش؛ هدایت، رضا

قلی‌خان، روضه الصفای ناصری، تهران، 1339ش؛ تحقیقات محلی نویسنده در مرداد و

شهریور 1365ش؛ نیز:

Field, Henry, Contribution to the Anthropology of Iran, New York, 1968, p.

195; Lorimer, J. G., Gazetteer of the Persian Gulf, Oman and Central

Arabia, Calcutta, 1908.

موسسه فرهنگي آل كثير

این وبلاگ به همت تعدادی از جوانان آل کثیری ساخته شده و به زودی (به روز می شود)

شیوخ قبیلة آل کثیر

موضوع تاریخ آل کثیر از زمان شیخ خنیفر جد سه عشیره ۱-بیت سعد ۲-بیت کریم ۳-بیت ناصر می باشد.تاریخ کامل سه عشیره و تاریخ ریشه اصلی آل کثیر در یمن و همچنین اداب و رسوم و ایین و مذهب این قبیله بزرگ به همت جوانان آل کثیری در اهواز و شوش در این وبلاگ به رشته تحریر در خواهد آمد.اشعار شعرای قدیم و جدید و همچنین تاریخ تمامی روستاها به یاری حق در این وبلاگ نگاشته میشود.در مطالب پایین به ترتیب تعداد روستاهای بیت کریم و بیت سعد و بیت ناصر آورده شده است.از برادران و خواهران گرامی که مایل به همکاری در این زمینه هستند میتوانند با ایمیلalkasir_khoneifar@yahoo.com  تماس بگیرند.

با تشکر

موسسه فرهنگی آل کثیر

تجاوبت الدنيا عليك ماتما

نواعيك فيها للقيامة تهتف

جهان در عزاداري تو غوغا كرد و خبر شهادتت تا روز قيامت بر زبان ها جاري است.

شهرحرازتوابع شهرستان شوش درحاشيه رود خانه دزواقع است اهالي آن همچون سايرقبايل عرب فرهنگ زبان دين ومذهب ازشاخصه هاي مهم اين قبيله است وعلاوه برآن نام بيت چريم(بيت كريم)با نام دوستداران اهل بيت قرين گشته است وساليان سال است كه مراسم شبيه واقعه كربلا دراين قبيله اجرا مي شود ومردم ازروستاها وشهرهاي مختلف براي تجديد ميثاق با خاندان پيامبروكسب فيض واجر اخروي دراين مراسم شركت مي كنند وانصافا اين مراسم به گونه اي اجرا مي شود كه انسان باتمام وجودش واقعه دردناك كربلا را احساس مي كند. با وجود اينكه مراسم شبيه واقعه كربلا وعزاداري امام حسين (ع) دراين قبيله ريشه تاريخي دارد سوالي كه دراينجا مطرح است اين است كه ازچه زماني قبيله آل كثيرشروع به برگزاري مراسم عزاداري

بسم الله الرحمن الرحیم

با نام و یاد خدا آغاز می کنیم نوشته های خود را در مورد تاریخ بزرگ قبیله آل کثیر و درود می فرستیم بر آیین و رهبر مقدس جمهوری اسلامی ایران و درود می فرستیم بر شیوخ عظیم القدر قبیلۀ آل کثیر که باعث سر افرازی و سر بلندی قبیلۀ آل کثیر بوده اند و هستند و درود بر خنیفرجدا اعلای آل کثیر وبااجازه ی او این وبلاگ را خواهیم نوشت این وبلاگ در عین حال که یکی از آیینه ها یی است که می توان تاریخ آل کثیر را درآن به وضوح دید می توان آن را یک هویت و سند مقدس قبیله دانست .خرد آدمی را از تعصب دور میدارد و عقل داور نهایی هر برهانی است.اقوال مرده که از عصر هر نسل دورتر رود به سنت میگراید.در روزگار ما مورخین عشایر پر شمار نیستند و میتوان گفت اطلاعات کافی و قانع کننده در بیان تاریخ آل کثیر نداشته اند و برخی نیز از حیص کم اطلاعاتی قلم را به گونه ای دیگر گردانده اند.میتوان گفت نگارش این کتاب اقدامی است نا چیز که کوشیده ایم تا سر گذشت طایفه آل کثیر را از روزگار قدیم تا حال حاضر بیاوریم. این خاص دوران کنجکاوی ما و نیز برای رفع حاجت مردم آل کثیر و بخصوص جوانان آن و دیگر خوا نندگان تاریخ و فرهنگ آل کثیر است . و نیز می توان گفت این وبلاگ گامی به نگرش برتاریخ بسیار بزرگ آل کثیر باشد ..بین مسلما نان هیچ گونه تفاوتی وجود ندارد و به حکم خالق یکتا ( انما المومنون اخوه ) می باشد .اسلام  که پرچم و پیام ( برابری در برابر خدا ) را بر افراشته و امتیازات قبیله ای خونی را مردود می دانست بر قراری اعتدال اجتماعی مبا رزه بی گذشت و جهاد فداکا رانه را توصیه می کرد و امتیاز را بر تفکر و تقوا می داد نه بر خون و خاندان. در اینجا به یکی از آیات مبارک قرآن اشاره خواهیم کرد که اشاره به قبایل دارد.                                                                       

( انا خلقنا کم من ذکر و انثی و جعلنا کم شعو با و قبایل لتعارفوا الله اکر مکم عند الله اتقواکم )با توجه به آیه فوق نتیجه می گیریم که آدمیان به قبایل تقسیم شدند و در صدر اسلام نیز سپا هیان اسلام نیز بر پایه قبایل پایه گذاری شدند و این ارزش قبیله را در جایگاه اسلام نمایان می کند . پس هر قبیله و طا یفه دارای تاریخی است که تاریخ کامل آن در دست آن قبیله و شیوخ و علمای آن قبیله می با شد.و با تو جه به روند رو به رشد جوامع بشری و پراکندگی مردم در بین شهرها و روستاها و اینجا فاصله و دوری در بین افراد یک طا یفه بنا به هر دلیل اجتماعی اقتصادی و... در این صدد بر آمدیم که این فاصله را حتی المکان کاسته و هر فرد آل کثیری از تاریخ طا یفه خود که هویت ( ملیت.مذهب. زبان. لباس. سنت ) او را مشخص می کند دانسته این وبلاگ  دارای چندین فصل می باشد که در قسمتهایی از آن اشاره ای به نزاد عرب و نیز تو ضیحاتی مختصر در مورد سر چشمۀ این نزاد داده می شود . فصول این وبلاگ را که به تدریج آماده می شد نزد شیوخ و علما وافرادی از قبیله که در عرصۀ تحصیل به درجات والایی رسیده اند که همگی باعث افتخار آل کثیر می باشد  می فرستادیم تا در آن نظر  کنند و انتقادات و پیشنهادات خود را و همچنین بی عیب ونقص بودن فصول مختلف را تا یید کنند . انشاءالله به همت جوانان آل کثیر که در آینده تابناک این تاریخ دخیل تراند اجزای این مکا لمه تاریخی مفهوم تر شود .و با توجه به عصر اطلاعات بتوانند اطلاعات تاریخی خود را در شبکه های اطلاع رسانی (اینترنت) افزایش دهند و اطلاعات و اخبار قبیله را در اختیار ال کثیریهای اقصی نقاط کره خاکی برسانند .

و در اینجا پیش گفتارمان را با اوردن گفته ای ازنهج البلاغه (الخصائل) امام علی (ع) به پایان میرسانیم .

(( اکرم عشیرتک فا نهم جنا حک الذی به تطیر و اصلک الذی الیه تصیر و یدک الذی بها تصول ))

 امام ( علی ) نهج البلاغه الخصائل

((احترام بگذار به عشیره ات هما نا بالی که با آن پرواز می کنی و اصل و ریشه ای که به آن بر می گردی

و بازوی توانایی است که به آن می نازی)) 

 صختیه

سختیه نام یک واقعۀ تاریخی است که در منطقۀ صختیه نواحی شوشتر جنگی بین قبیلۀ آل کثیر و نماینده شیخ خزعل ( امیر محمره ) در می گیرد . در آن زمان شیخ  قبیلۀ آل کثیر شیخ فرحان بود . که بیشترین فشارها بر قبیلۀ آل کثیر در زمان شیخ فرحان بوده . امیر محمره که در صدد اتحاد بین عشایر و همچنین تسلط بر شمال خوزستان را داشت و در مقابل او شیخ فرحان رئیس قبیلۀ آل کثیر زیر بار دستور امیر محمره نمی رفت و این زیر بار نرفتن شیخ فرحان سبب شد که شیخ خزعل فیلقی ( سپاهی ) را برای سرکوبی رئیس قبیلۀ آل کثیر به سمت شوشتر بفرستد در این سپاه تقریبا اکثر عشایر در آن حظور داشتند و این سپاه از طرف دزفول بدلیل اینکه دزفول در آن زمان دارای یک پل قدیمی بود و محل عبو و مرور از آنجا اسان بوده به سمت دزفول حرکت کردند . محل زندگی شیخ فرحان رئیس قبیلۀ آل کثیر در کنار تپه معروف دهنو که واقع در بوده شیخ تمام افراد طایفه را جمع کرده و به ایشان تذکر داده که دولت شیخ خزعل با من و فرزندان من کار دارد. تمام افراد میتوانید. متفرق شوید غیراز خانواده من همگی می توانید با خانواده و احشام از محل کوچ کنید . و فقط شیخ فرحان و فرزندان خویش به سمت  بختیاری ها که در آن زمان هم پیمان شیخ بوده حرکت کردند اما فرزندان شیخ با 12 سوار در منطقه که بنام صختیه که نزدیک کوهنک می باشد اسکان پیدا کرد . بقیه افراد خانواده همراه شیخ فرحان راهی کتوند که بختیاری ها در آنجا ساکن بودند حرکت کردند و از آنجا بختیاری ها حدود 50 قاطر اسلحه بار نموده و به سمت محل جنگ حرکت داده و ایشان شیخ زایر فرزند شیخ شایع فرزند شیخ اسد برادر شیخ فرحان و چند نفر دیگر از طایفه همراه فرزند شیخ در محل جنگ همدیگر را یاری می کردند که جنگی بین ما موران امیر محمره و قبیله آل کثیر صورت می گیرد که نتیجه این جنگ شکست امیر محمره بود و در این جنگ فقط یک فرد بنام شلش کشته و چند نفر دیگر زخمی شدند و بعد از جنگ شیخ فرحان به مدت 3 سال نزد بختیاری ها بود و تا زمانی که به حق خود رسید و حدود خود را با شیخ خزعل    

نجات شیخ فرحان بوسیله اسبش 

در آن زمان حکومت مرکزی قاجاریه نماینده ایشان در شوشتر والی  خوزستان در قلعه سلاسل شوشتر که یکی از آثار تاریخی آن زمان میباشد محل حکومت آن وقتی بود به دلیل عدم اطاعت از دولت مرکزی شیخ فرحان را در قلعه سلاسل شوشتر زندان و محکوم به اعدام میشود شیخ فرحان از نماینده وقت در خواست ملاقات با 3 نفر از افراد طایفه می کند و خواستار دیدن اسب خویش را می کند تا در آخرین روز حیات سوار آن شود . از آنجا که قلعه 3 درب داشته که یکی از آنها به سمت رود خانه کارون باز می شود . لازم به ذکر است که این سه نفر هر کدام از قوی ترین و شجاع ترین مردان زمان خود بوده. نماینده قاجار با درخواست شیخ موافقت نمود و اسب او که نامش حمدانی است که از اسبان اصیل عرب می

باشد و 3 نفر بنام محمد داوود از طایفه کروی دایی شیخ و دیگری منحور از طایفه طریف و حایی از طایفه شوه و هر سه آنها روز وارد شوشتر شدند که هر 3 نفر با اسب شیخ وارد قلعه سلاسل شوشتر شدند و در وسط حیاط قرار گرفته وشیخ با ایشان ملاقات کرده و شیخ به ایشان گفته که قلعه ۳ درب دارد و هر کدام از شما ماموریت دارید که درب را مورد حمله قرار دهید البته قرار بر این است من سوار اسب می شوم و چند دور دور حیات میزنم و شما در دور سوم من به سمت درب مشرف به رود خانه حمله می کنم و شماها در دور دوم حمله کنید و بعد به سمت رود خانه حرکت و خود را به آب بر سانید این 3 نفر به گفته های شیخ گوش می دهند و مرحله به مرحله اجرا می کنند و موفق می شوند . شیخ اسب را به رود خانه انداخت و 3 نفر هم بعد از درگیری با نگهبانان ( دربا نان ) توانستند خود را به رود خانه بیندازند و نجات پیدا کردند و به سمت گتوند که بختیاریها در آنجا بوده اند رفته و در آنجا از طرف بختیاریها حمایت و بعد نماینده قاجار از بختیاریها خواسته تا فقط با افرادی که همراه شیخ فرارکرده ملاقات کند و ایشان را از نزدیک ملاقات و از طریقه فرار و هدف این افراد آگاه شود و از جرات و شهامت ایشان قدردانی نموده  و به ایشان هدیه عطا نمود. و از ایشان دلیل انجام این کار را خواستار شد و ایشان در جواب گفتند اولا وظیفه و احترام ما نسبت به شیخ ما را به این امر وا داشت.......

                        مطالبی ا ز کتاب کاوشهای شوش           

روز روشن  و درخشانی است ولی سکوت مطلق همه جا را گرفته است پرندگان نیز با چه چه خود به بیداری طبیعت سلام نمی گویند مدتهاست که بلبل ها از این تنها ئی ملال آورگریخته اند هنگامی که ما مثل مارمولکهائی که در اثر سرمای زمستان بی حس شده باشند شانه ها یمان را زیر اشعه آفتاب گرم  میکردیم عده ای سوار روی شیب ملایم تپه ها پیدا شدند اینها عرب هایی بودند که پارچه سبز برسرشان انداخته وطنابی از پشم شتر اطراف آن پیچیده بودند دسته پیش قر اول آنها به تفنگهای سرپرچخماقی مسلح بودند وراه را برای سایر افراد قبیله که نیزه های بلند دردست داشتند باز میکردند پشت سر این گروه مردی تقریبا مسن پیش می آمد او ریشی قرمز رنگ داشت وروی مادیانی سفید نشسته بود . شیخ علی این مرد ریش قرمز رئیس قبیله ای است که شب قبل آتش آن توجه مرا جلب کرده بود . فرشی روی زمین گسترده شده وهمه ما روبروی شیخ نشستیم . تازه واردان فارسی نمی دانستند . مسعود داوطلب مترجمی شد ولی آنقدر بد از عهده این کار بر آمد که مجبور شدیم از یک نو کر محلی کمک بگیریم . هر کس بنوبه خود برای صحبت کردن کوشش کرد به غیر از خود شیخ که سکوت دائمی او به من دلگرمی  نمی داد . با آنکه شیخ  میخواست کره گوسفند مرغ  و تخم مرغ بما بفروشد تقاضای ما را برای فراهم کردن عمله رد کرد . آیا از ترس حکومت مذهبی یا حکومت دزفول جرات قبول این پیشنهاد را ندارد ؟ آیا می ترسد آدم هایم را که برای ما می آورد بزورچوب وادار بکار کنیم ؟ شیخ درمقابل تقاضای ما که هر بار بگونه ای دیگر مطرح می شد دستهایش را بهم می مالید و می گفت (( عرب نه نه )) خلاصه بگویم . او با این گفتار و رفتارش می خواست بگوید عربها کار نمی کنند به عجم های دزفول مراجعه کنید . معلوم بود که شیخ علی مهم ترین رئیس قبیله عرب این دشت برای پیشنهاد خدمت به اطراف چادرهای ما نیامده است . اویک تفنگ شکاری داشت که از انگلستان و از طریق بمبئی و بصره بدستش رسیده بود وخیال می کرد با داشتن این تفنگ پادشاه این سرزمین است ولی چون دیروز عصر ما با نشانه روی به سنگ سفیدی که روی خرابه های قلعه قرار داشت کارابین ها یمان را امتحان کرده بودیم و دوساعت بعد چادر نشین ها از جریان با خبر شده بودند شیخ به محض دمیدن سپیده راه  کمپ را پیش گرفته بود . ما رسل و موسیوهوسی و موسیوبابه برای اینکه نمایشی داده باشند تا احترام همسایه ها برانگیخته شود منتظر خواهش آنها نشدند و در فاصله چهارصد و پنجاه متری تیرهایشان را به هدف زدند . نوبت به شیخ علی رسید ولی هیچ کدام از گلوله هایش به هدف نرسید و همه به دره افتادند . پس از این شکست قیافه عربها خنده آور بود و با هر عدم موفقیتی لبهاشان بیشتر آویزان میشد . از میان بستگان شیخ آنها که بیشتر به او اعتقاد داشتند اجازه خواستند مجددا امتحانی بکنند ولی آنها نیز کاری از پیش نبردند . تیراندازی عرب که عمیقآ احساس حقارت می کردند با حالت بهت زده ومشوش سرجای خود ایستادند بلا خره شیطنت شیخ گل کرد و فریاد زد (( خانم هم باید بنوبه خودش تیراندازیکند )) آیا خانم می خواست رفقای خودش یعنی زنهای فرنگستان را رسوا کند و بگوید آنها خمیر شان با مردها فرق دارد ؟ هرگز . یک زانویم را روی زمین گذاشتم . قنداق تفنگ را بشانه گرفتم . گلوله های من چهار مرتبه پشت سر هم تکه های سنگ را به هوا پراندند وگرد و خاک با طراف پخش شد . فریادهای پر هیجان به تیراندازی پایان داد . عربها هجوم آوردند که اسلحه ولباسهای مرا لمس کنند (( بارک الله خداوند تو را زنده نگه دارد )) . با اجرای این نمایش دیگر با این زودی کسی به ما حمله نخواهد کرد . اطرافیان شیخ علی هنوز با حالتی خشمگین تیر اندازی می کردند که شیخ علی روی اسبش پرید و در میان دود باروت تفنگهای سرپر از نظر ناپدید شد.                          

جمعی از شهدای عشایر آل کثیردر ۸ سال دفاع مقدس               

                                         روستاهای بیت کریم 

1.     بیت خلف الحیدر

2.     شیخ حسن الخلف (الفارنیه )

3.     بیت صا لح الشیخ ( نارنجستان)

4.     علی اکبر الفلیفله

5.     علی اصغر

6.     الهدامه

7.     بیت اسما عیل الغانم

8.     بیت طا لب الخریبط

9.     بیت خشان الخلف ( النجه )

1۰.      روستای علی اصغر( العین )

11.      قلعه عبد الشاه

12.    ( ادچه ) شیخ حسن الخلف

13.    التلال السبعه (هفت تپه )

14.    السویدیه (روستای سید راضی )

15.    ساجیت امساعد

16.    روستای شیخ خشان خلف

                                        اسامی روستاهای بیت سعد

1.     بیت حاجات

2.     خلف هداگ

3.     قلعه   فرحال  الاسد (ده نو )

4.     بیت عاتی

5.     بیت یعقوب

6.     خلف زایر

7.     البلادیه (بیت شایع الغضبان )

8.     روستای محمد الهداگ ( سدیره )

9.     بیت عظیم السعد (بیع لازم )

10.    سید نور

11.    شنقرالعلیا

12.    روستای خیبر

13.    العسا فیه ( شیخ یعقوب )

14.   شهرک شهید بهشتی

15.   بیت جواز(منقرض شده)

                                             اسامی روستاهای بیت ناصر

1.     قلعه ناصر (بیت داوود)

2.     روستای صبحه

3.     بو شوکه بیت علوان

4.     بیت عیسی الخلیف

5.     بیت امعین (المحمیم)

6.     الربع

                                                      مردی که حماسه افرید

سربازان ؛میدان خراطون دزفول را همچون دزی تسخیر ناپذیر در حصار خویش داشتند و شیخ سالم آل کثیر تنها؛اما امیدوار به الطاف الهی با گامهای استوار در میدان اعدام حضور یافت در حالی که سربازان دور تا دور او حلقه زده بودند.لحظات به سختی می گذشت و سکوت مرگبار همه جا را فرا گرفته بود.شیخ نگاهی به اطراف خود کرد و چوبه دار را در وسط میدان دید.در این حال نگاههای سنگینی بین او و ماموران رد و بدل شد.او میدانست تا دقایقی دیگر بر چوبه دار اویخته خواهد شد.او مرگ با ذلت را نمی پذیرد پس باید فکری می کرد و راه فراری می یافت.اری او فرزند شیخ حرب بن کریم بن خنیفر الثانی (شیخ فارس آل کثیر)بود.و از آبا و اجدادش در مورد رشادتها و دلاوریهای نیاکانش زیاد شنیده بود.پس یا باید مردانه نجات پیدا می کرد و یا سر افراز به استقبال مرگ می رفت.در این هنگام صدایی از میان ماموران برخاست که آن سکوت مرگبار را شکست همه به او نگاه کردند و او با صدای مهیبی گفت:سالم آخرین خواسته ات را بگو؛شیخ در این لحظه به فکر فرو رفت او می دانست هیچ جرمی مرتکب نشده و تنها گناهش نپرداختن مالیات منطقه تحت سیطره اش به حکومت صفویان بود و باید این گونه بیرحمانه به مجازاتی سخت محکوم شود.یک بار دیگر آن صدای خشن تکرار شد.شیخ در جواب گفت: برای آخرین بار می خواهم اسب با وفایم را ببینم.حاکم نظامی دزفول خواسته او را عملی کرد و اسب را به نزد او آوردند.وقتی که شیخ سالم نگاهش در نگاه اسبش گره خورد سرشار از شور و شوق زندگی شد آری او همچون سایر مردان عرب عشق به اسب در روح و جسمش آمیخته بود.با خود گفت این اسب از بهترین اسبهای نزاد عرب است و امیدوارم من هم از بهترین سوارکاران عرب باشم تا بتوانم از این مهلکه نجات یابم با گام های استوار نزدیک اسبش شد و با لحنی مهربان و ملایم اسبش را به اسم صدا کرد و گفت ( الوزنه اریدچ اتنجینی الیوم )وزنه می خواهم امروز نجاتم دهی.و به سرعت پا در رکاب گذاشت و سوار اسبش شد.چند دوری زد و از فراز اسبش نگاهی به اطراف کرد تمام خیابان های منتهی به میدان خراطون را بسته بودندجز یک خیابان که به رودخانه دز و پرتگاهی مرتفع منتهی می شد که آن هم از نظر سربازان باز و بسته بودنش هیچ فرقی نداشت زیرا فصل بهار بود و رودخانه دز پر آب و خروشان ناگهان شیخ راه فرار را فقط در آنجا دید به طرف آن پرتگاه بلند میتازد و با سرعتی زیاد خود را به آغوش رودخانه دز می اندازد ماموران و مردمی که در آنجا بودند سراسیمه خود را به پرتگاه می رسانند و با خود فکر می کردند که شیخ خود کشی کرده و به اسبش هم رحم نکرده است و هر دو دیگر غرق شدند اما بعد از لحظاتی مردم با صحنه شگفت انگیز و باور نکردنی مواجه می شوند همه به درون رودخانه نگاه می کنند و شیخ و اسب را که سر از آب بیرون آورده بودند با کمال نا باوری به همدیگر نشان می دادند ماموران که از این صحنه حیرت انگیز شگفت زده شدند در دل خود آرزوی داشتن شجاعت شیخ سالم و اسبش را می کردند و شیخ سالم که دیگر از چنگشان در رفته و در آن سوی رودخانه بود پس آنان برای حفظ حیثیت خود طبل و شیپور امان را به صدا در آوردند و به گفتند شجاعت تو حکم اعدامت را لغو کرد و می خواهیم تو را تبرئه کنیم به شرط این که تمام اسبهای نر از نسل وزنه را در اختیار دولت قرار دهی.و بدین ترتیب شیخ سالم از این مهلکه نجات میابد نا گفته نماند که نسل وزنه که از نزاد اسبهای اصیل عرب است تا به امروز در قبیله آل کثیر موجود می باشند.

با تشکر از مرحوم فالح ناصری در گرد آوری شجره بیت ناصر

                   تاریخ آل کثیر

           مطالب زیر برگرفته از کتاب تاریخ عشایر عرب خوزستان از آقای یوسف عزیزی میباشد.

آل كثير

آل كثيركه به لهجه محلي بدانان ((آل چثير)) نيزمي گويند ازقبيله هايي است كه درنخستين سال هاي بنياد گذاري خاندان مشعشع به اين منطقه آمدند. آنان مدتي دراهوازدرحاشيه رود كارون مي زيستند وسپس درمنطقه جنوب شوشترودزفول وشمال رودخانه هاي كرخه ودزمسكن گزيدند. آل كثيرطي درازناي تاريخ- بسته به استواري يا ضعف حكومت مركزي- قدرت يافته بارها برشوشترودزفول دست يافتند واميرنشين آل كثيررادرخاورخوزستان پديد آوردند. اميرنشين جنگ هاي بسياري با اميرنشين مشعشع داشت كه گاهي غالب و گاهي مغلوب آن ميشد.مهمترين رخدادهاي تاريخي ميان اين دو امير نشين را ياد آور مي شويم:1-در سال ((1111.ه)) مولا هيبت از فرمانروايان حويزه به قصد پناهندگي نزد اميرنشين آل كثير به شوشتر رفت.آل كثير به وي ياري رساندند.قبيله هاي حويزه كه وضع را چنين ديدندمولا فرج الله هماورد وي را تنها گذاشتند.

2-در سال ((1161.ه))قبيله آل كثير بر زد مولا مطلب بن محمد قيام كردند.مولا موفق به سركوب قيام نشد و با آنان در ((سرخكان))در نزديكي شوشتر رو به رو شد.پس از نبردي خونين مولا مطلب عقب نشست و به حويزه باز گشت و آل كثير بر شوشتر و دزفول دست يافتند.

3-مولا مطلب در سال((1165.ه))بار ديگر با لشكريان آل كثير رو در رو شد.آل كثير در آن هنگام شوشتر و فرمانرواي آن شهر ((عباس قلي خان))را در محاصره خود داشتند.پس از شنيدن خبر لشكر كشي مشعشعيان شوشتر را ترك كردند و به مصاف آنان شتافتند.اين جنگ 4 ماه به درازا كشيدكه سرنجام هيچ يك ازدو طرف به پيروزي دست نيافتند و مشعشعيان مجبور به بازگشت شدند.آل كثير در اين دوران ملوك الطوايفي تلاش داشتند با جنگ و نبرد با امير نشين هاي همسايه قدرت خود را تحكيم بخشند اما نه آل كثير نه بني طرف هيچ گاه نتوانستند مانند كعبيان يا مشعشعيان حكومتهايي استوار با نهادهاي ويژه يك دولت_حكومت زندان يا نهادهايي حقوقي و قانوني كه لازمه آن است به وجود مي آورند.در مورد آل كثير دوره كوتاه فرمانروايي شيخ حداد را بايد مستثني كرد.آل كثير به هنگام برپايي امير نشين كعب با شيوخ اين امير نشين يعني البوناصر كه در منطقه دورق فرمانروايي داشتند بارها جنگيدند و از گسترش امير نشين آنان ممانعت كردند.سيد احمد كسروي در تاريخ پانصد ساله خوزستان مي نويسد:در سال ((1265 ه_1849م))همزمان با قدرت يافتن حاج جابرمرداو_پدر شيخ خزعل_در فيليه.شيخ حداد بن فارس رئيس قبيله آل كثير خود را پادشاه شوشتر و دزفول خواند و فرمانبردار شيخ جابر نشد.همزمان شيخ ((مهاوي))رئيس قبيله بني طرف و شيخ طلال رئيس قبيله باوي نيز فرمانروايي آغاز كردند.اما شيخ خذعل فرزند حاج جابر كه قدرت بسياري يافته بود همه اين قبايل را به زير سلطه خود در آورد و شيوخ نا فرمان را به زندان انداخت يا سركوب كرد. قبيله آل كثيردرجنگ اول جهاني- همچون قبيله هاي بني طرف بني كعب زرگان وباويه- به فتواي علماي نجف دركنارتركان عثماني قرارگرفتند وبرضد انگليسي هاجنگيدند. ترهاي اين قبيله فراوان اند .افراد اين قبيله درروستاها به كشاورزي و دامداري مشغولند .

بخش اعظم كارگران طرح نيشكر هفت تپه وكار خانه هاي وابسته به آن را افراد اين قبيله تشكيل مي دهد. علامه دهخدا دو عشيره (( عنافجه )) و (( ضياغم )) ضيغمي ها را جزو قبيله بزرگ آل كثير آورده است . سه خاندان عمده ديگر آل كثير (( بيت سعد )) (( بيت كريم )) يا چريم و (( بيت ناصر )) هستند. طايفه خنيفري وابسته به بيت كريم است و خنيفرجد اين خاندان است.شاه حداد از خاندان (بيت سعد)بود.تيره هاي بيت كريم عبارتند از الف بيت مشعل ب بيت عبدالشيخ ج بيت امساعد السحاب د بيت غانم الشبيب عشيره هاي وابسته يا هم پيمان با بيت كريم:1-ديالم 2-زبيد 3-نيس 4-البوحمدان 5-بني نعامه 6-كرخيه 7-صعابره 8-ملايين

 شعری از یکی از شعرای آل کثیر در کتاب قبایل و عشایر عرب 

از شاعري از آل كثير:

گلت چمدوب انحب و اصب دمع البيابي و كت

                            او چمدوب نگضي العمر ما بين كيت ال و كت

او چمدوب فرس العزم اجذب رسنه و كت

                             صعبه و تدري الصعب يا صاح روضه كلف

الزلم ما هم سوا گالوه واحد كلف

                             واحد اتشوفه امحني كالدال

و آخر كلف مرفوع هامه و لادنگ الراسه الوكت 

بنا به روایاتی از بزرگان آل کثیر و همچنین اکثر کتب تاریخی

(عبدالخان يكي ازفرزندان شيخ فرج ودرواقع كوچكترين فرزند وي بود كه چون مادرش ازقبيله آل كثيربود به رياست عشايربني لام تعيين گرديد. آل كثيرازهمسايگان بني لام به شمارمي روند.آنان ازتبارقحطاني وجايگاهشان ازراهرمزتا شوشتروكرخه عليا تا دامنه هاي كوهستان وعبدالخان گسترده است.)

.

.

.

((بني ساله فرزندان ساله پسرعبدالرحمان ابوسعيد پسرسمره پسرعبد شمس پسرعبد مناف اند وساله برادركثيرنياي قبيله آل كثيراست))

 .

.

.

 عنافجه

(عشيره عنافجه ازقبيله آل كثيراست. آنان درناحيه اي به نام ((يكا ويه)) – ازتوابع اهواز- ودركناررود خانه دزوبه فاصله حدود ده كيلومترازرود خانه كارون- سكونت دارند.عنافجه به كشت گندم دامداري وباغداري اشتغال دارند. عشيره عنافجه به سركردگي بزرگان عشيره نبرد سختي راعليه رضا خان پيش بردند.)

.

.

.

 ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

انواع نام هاي خوانوادگي كه عشاير آل كثير به صورت اختياري ياغيراختياري انتخاب كردند عبارتند از:

آل كثير*حيدري آل كثير*خنيفر*خنيفري*ناصري*ناصر*سعدي*سعدي آل كثيرمطلق زاده*بني سعد*بنياني*كثيري*مساعد*خنفري *جم

بنا به گفته هاي حاج عزيز ابو اهليل از ريش سفيدان بيت سعد از شاخه بيت فارس ميباشد طي ملاقاتي كه با ايشان در منزل شخصي شان در بيت كريم داشتيم و كمك فراواني در مورد ويرايش شجره عشيره بيت سعد به ما كردند.اشاره اي به آل كثيري هايي كه از موقعيت جغرافيايي عشيره خود فاصله گرفتند و آل كثير اطلاعات كمي در مورد آنها دارد عبارتند از:

بيت الحوم در خرمشهر و اطراف آن (الحوم بن گاطع بن سعد) و فرحان از نسل اچليب بن سعد بن سلطان بن سعد بن خنيفر كه به بصره مهاجرت كرد.

حاج شيخ ملا طه نير در اين باره گفتند:

عبد علي  لفته بن سحاب بن سالم بن حرب بن كريم بن خنيفر نيز به عراق رفته و هيچ اطلاعاتي از نسل اين شخص  در دسترس عشيره نيست. 

                            مصاحبه با حاج شيخ طعمه سعد آل كثير    

حجت الاسلام و المسلمين حاج شيخ طعمه سعد آل كثير يكي از روحانيون برجسته شهرستان شوش و دزفول  ميباشد.در ملاقاتي كه در منزل شخصي او در شهرستان دزفول در تاريخ 23/2/86 صورت گرفت در مورد چگونگي جمع آوري اطلاعات و معلومات در مورد قبيله خود(آل كثير)چنين ميگويد:

پدرم با عشيره خود زندگي نكرد بلكه به روستاي سيد نور رفته و با آن سادات معاشرت كرد و من نيز در آن روستا متولد شدم.پدرم از همان كودكي مرا به مكتب فرستاد.با اين حال من كه به نسب و تاريخ آل كثير(خنيفر)علاقه داشتم.علاوه بر مطالبي كه پدرم نقل ميكرد از بعضي سالخوردگان طايفه سعد(آل كثير)استفاده ميكردم.و سوالات خود را آز آنها ميپرسيدم مثلآ به ياد دارم كه گاهي نزد زني به نام انوسه دختر انوسي فرزند علوان البندر الحاشي ميرفتم و خاطرات زيادي در مورد بيت سعد و كل قبيله آل كثير مي شنيدم.و بدين ترتيب من با جمع آوري معلومات زيادي ملكه اي در ذهنم در مورد تاريخ قبيله آل كثير(خنيفر)و چگونگي به قدرت رسيدن آنها در خوزستان ايجاد شد.

شيخ خنيفر چگونه به قدرت رسيد و چگونه كشته شد؟

حاج شيخ طعمه:خنيفر كه با خاندان مشعشعي كه به آنها موالي مي گفتند و محل سكونتشان حويزه بود آشنا شد وي از قدرت آنها استفاده كرده و مامور جمع آوري ماليات شد.و در منطقه هيبتي پيدا كرد.اما قبيله اي به نام المعلي او را كشت.

بعد از كشته شدن خنيفر همسرش كه دختر شيخ بني خالد بود دست فرزندش (ناصر) را ميگيرد و با همراهي (ايمعي) كه برده خنيفر بود به خانه پدرش باز مي گردد.ايمعي به مادر ناصر سفارش ميكنه كه در تربيت ناصر دقت كنه و خودش هم نزد مولا باز ميگردد و هر چند گاه سري به ناصر ميزند.ميگويند روزي اين برده با وفا (ايمعي) به قبيله بني خالد رفته تا مادر و فرزندش را از نزديك ببيند.در راه پسر بچه اي را ديد كه با دوستانش يك بازي محلي به نام (لعب اچعاب)ميكرد.و خيلي جالب بازي را انجام ميداد.برده با خود ميگويد اگر خنيفر بچه اي دارد همين است و بس.در غير اين صورت ممكن است بچه خنيفر مرده باشد.برده پسر بچه را ميبوسد و از او ميپرسد تو كي هستي؟بچه در جوابش ميگويد اسم من ناصر است.سپس برده نام پدرش را ميپرسد و بچه اسم جد مادريش را ميگويد.برده از پسر بچه مي خواهد كه او را نزد مادرش ببرد.و وقتي مادر ناصر را ديد فهميد كه حدسش درست است و اين فرزند خنيفر است.او خطاب به مادر ناصر مي گويد آيا مي خواهي نام خنيفر زنده بماند يا فراموش شود.زن در جواب ميگويد مگر زنده يا فراموش شدن نام خنيفر دست من است.برده مي گويد آري.تو اگر پسر را به من بدهي من او را نزد مولا ميبرم و در آنجا شآن و منزلتي پيدا مي كند.اما اگر پيش تو بماند گم ميشود و جزء بني خالد مي گردد زيرا من نام پدرش را مي پرسيدم او نام پدر تو (جدش) را به من داد.مادر ناصر مي گويد پس اجازه بده با پدرم مشورت كنم و تصميم نهايي را به تو مي دهم.مادر ناصر پس از مشورت با پدرش را ضي مي شود كه ايمعي ناصر را همراه خود نزد مولا ببرد.ناصر همراه بردهء پدرش نزد مولا ميروند.و پس از مولاقات با مولا دست او را مي بوسد و در كنارش مي نشيند.مولا هم پست پدرش را كه مآمور جمع آوري ماليات بود به او ميدهد و به برده سفارش مي كند كه هواي اين پسر را داشته باش و در تربيت او بيشتر دقت كن و ....  .در يكي از روزهاي فصل بهار شيوخ قبيله معلي جهت آوردن ماليات خود به نزد مولا مي آيند و پس از صرف ناهار آنجا را ترك مي كنند.برده به ناصر مي گويد اينها قاتلان پدر تو هستند.ناصر تصميم مي گيرد كه انتقام خون پدرش را بگيرد و با مولا مشورت ميكند.مولا مي گويد تو چطوري ميخواهي كه تنهايي با چند نفر درگير شوي.و در اين مورد مخالفت مي كند.ولي ناصر همراه ايمعي آنها را دنبال كرده و همه آنها را مي كشد و سر بريده آنها را نزد مولا ميبرد.مولا از اين امر شگفت زده مي شود و مي گويد چگونه همه آنها را از پاي در آوردي؟

از خصوصيات و اخلاق فرزندان سعد براي ما بگوييد؟

حاج شيخ طعمه: سعد دو فرزند به نام هاي سلطان و گاطع داشت.كه سلطان فرزند بزرگتر بود.اين دو برادر اخلاق و خصوصيات خاص داشتند.مثلآ يكي ازكارهاي مهم شيخ سلطان اين است كه مي گويند:در ابتدا بين عرب بني لام(عراق)و عربهاي خوزستان حد و مرزي نبود اين جماعت در فصل بهار وارد مناطق همديگر مي شدند و مشكلاتي از قبيل غارت و درگيري ميانشان بوجود مي آمد.شيخ سلطان بين اين دو قبيله مرزي گذاشت.اين مرز يك تپه بود شيخ شمشيرش را در آنجا زد و مقرر كرد عبور از اين مرز بنا به درخواست و گرفتن مجوز و رضايت شيوخ دو طرف باشد.كه آن مرز به خيط السلطان معروف گشت در حال حاضر خيط السلطان جزء خاك عراق است و احتمالآ در حوالي العماره يا مهران باشد.همچنين از خصوصيات شيخ گاطع فرزند ديگر شيخ سعد نقل مي كنند كه روزي شيوخ قبيله بني لام به عنوان مهمان نزد شيخ گاطع آمدند و شيخ اجازه نداد كه آنها زود برگردند و يك هفته آنان را نزد خود نگه داشت هدف او از معطل كردن آنها اين بود كه ميخواست ماليات منطقه اعچليه(كه اكنون به عقيليه معروف است و حوالي شوشتر ميباشد)كه هفت بار قاطر نقره است به عنوان هديه به آنها بدهد اما ماليات به موقع به دست شيخ نرسيد و مهمانان به خانه شان برگشتند پس از خروج آنها از منطقه ماليات كه هفت بارقاطر نقره بود رسيد.شيخ بلافاصله دستور داد كه شخصي خود را سريع به مهمانان برساند و آنها را در راه نگه دارد تا هدايا را به دست انها برساند.يكي از شيوخ بني لام با ديدن هدايا در يك بيت شعر چنين از گاطع تعريف مي كند.  لو مثل گاطع گاطعين..........گاطع الچثري اليطي امحملات. ((گاطع الچثري منظور گاطع آل كثيري است))

آيا حكايت يا داستاني در مورد شيخ فرحان الاسد داريد؟

حاج شيخ طعمه سعد:فرحان الاسد و حيدرالعلي دو تن از شيوخ قبيله آل كثير بودند و قرآن را هميشه در گردن آويزان مي كردند(يعني كلام خدا طوق گردنشان بود)آنها انسانهاي بخشنده اي بودند و به روحانيون احترام زيادي قائل مي شدند.يكي از روحانيون نجف براي حاج  شيخ طعمه سعد حكايتي را اين چنين نقل ميكند:مي گويد من شيخ فرحان را نديده ام اما يكي از دوستانم كه از علما ي نجف بود تعريف ميكند كه در زمان طلبگي در تابستان يكي از سالها به منطقه خوزستان رفته و به قلعه دهنو كه مقر شيخ فرحان بوده سري زده است.مي گويد شيخ فرحان مرا مورد لطف و محبت خود قرار داد و احترام زيادي برايم قائل شد مدتي پيش او ماندم و زماني كه خواستم برگردم شيخ تا مقداري از راه مرا بدرقه كرد و مشت خود را كه در آن سي سكه طلا بود بصورت مخفيانه در مشت من قرار داد و گفت: خذوا القليل من البخيل وذمه ان القليل عند البخيل كثير.

لطفآ در مورد ماجراي كشته شدن شيوخ بيت سعد براي ما بگوييد.

حاج شيخ طعمه:شيوخ بيت سعد در آن زمان عبارتند از:بندر الفرحان.غضبان السلطان.حميد السعد.سلطان السعد.تركي البندر.كه همگي آنها در يك شب توسط مامورين حكومتي كشته شدند.ماجرا از اين قرار بود كه عده اي از شيوخ بيت سعد در منطقه اي به نام كاونا(بين دزفول و شوشتر)كه تقريبآ يك بخش بود و در آنجا پاسگاهي بود كشته شدند به اين نحو كه نظام سابق متوجه مي شود كه از زمان ورود متفقين به ايران بيت سعد خيلي قوي شده اند به فكر حيله و چاره اي افتاد.در آن زمان از دزفول به پايين دست زير نفوز بيت سعد بود. من در آن روزها 14 يا 15 ساله بودم و يادم مي آيد كه در شهر دزفول به شيخ بندر شابندر مي گفتند.و وقتي كه شيخ بندر به مناطق شمس آباد تا امچسر و روستاها و كوت هاي ديگر نماينده اي مي فرستاد ديگر پاسگاه هاي آن مناطق قدرتي از خود نداشته.كه در دزفول و مناطق ديگر به اين نمايندگان گعيده مي گفتند.خلاصه كلام شيوخ را به اين منطقه (كاوانا) كشانده و مي كشند و حالا چگونگي كشته شدن آنها را از زبان يك شاهد عيني كه ماجرا را برايم تعريف كرده نقل ميكنم.زاير شايع همان شاهد عيني است كه كدخدايي از طرف مستوفي حاكم دزفول بود.او پسر عموي شيخ بيت سعد مي باشد ولي در تشكيلات آنها دستي نداشت.وي شب حادثه در آنجا حضور داشت و خود شخصآ ماجرا را براي من نقل كرد.او مي گويد:افراد عالي رتبه با همدستي مستوفي حيله اي براي آنها چيدند و آنها را به منطقه كاوانا دعوت كردند.و به آنها تاكيد كردند كه چون در اين جلسه مسئولين مهم دولتي حضور دارند به همراه خود اسلحه نياورند.اما آنان ماموران خود را كه بيش از صد نفر بودند مخفي كرده و همه را براي حمله به شيوخ آماده كردند.وقتي جلسه تشكيل شد مسئولين دولتي به شيوخ گفتند ما انتظارداريم امنيت منطقه را شما برقراركنيد وهاهم هيچ گونه اعتراضي به شما نداريم فقط اينكه به قرآن قسم بخوريد كه امنيت منطقه را خوب برقراركنيد و ما همه درعوض قسم مي خوريم كه ازشما پشتيباني كنيم . شيوخ هم اين پيشنهاد راقبول كردند . دراين هنگام مسئولين دولتي د ستوردادند كه قرآن ها راجهت قسم خوردن بياورد . گويي كه اين كلام رمزي براي حمله به شيوخ است چون بلافاصله ما موران وارد شدند وآنها رامحاصره كردند ودستورحمله ناگهاني به شيوخ بيت سعد صادرشد.سلطان السعد ازجاي خود پاشد وگفت كه به ما خيانت كردند (خذونه غلب انا اخو فرحه)وبا مامور دولتي كه درنزديكش بود درگيرشد واسلحه اش راگرفت كه ناگهان ما موران به هردوشليك كردند وهردو راكشتند دراين حال مستوفي به زايرشايع مي گويد توازاتاق خارج شو و زايرشايع خارج مي شود وهمه شيوخ رامي كشند. پس از اين حادثه مردم متوجه مي شوند كه دولت خواستار ذلت سعديهاست علیهذا به آنها حمله مي كنند از جمله قبيله آلبوحمدان كه از طرف بيشه (زوور اعوصي) به آنها حمله مي كنند ولي سعديها دور حاجات كه سن زيادي نداشت و پسر بزرگ شيخ بندر هم نبود نبود را مي گيرند و به او روحيه ميدهند و هوسه معروف خود ((بي حاجات العش ما يخله))را مي گويند.آنها سوار اسبهايشان مي شوند و بر مهاجمان يورش مي برند و آنها را فراري مي دهند گفته مي شود در اين درگيري كسي كشته نشد.حاج شيخ طعمه سعدي اضافه مي كند كه انصافآ شيخ حاجات آدم بخشنده اي بود و مردم منطقه را راضي مي كرد و آوازه بلندي پيدا كرد.سرانجام شيخ خلف حيدر هم به مستوفي فرزند همان مستوفي بزرگ كه توطئه قتل شيوخ را انجام داده بود پول قرضي زيادي با سیاست و تدبیر داد و چون نتوانسته قرض خود را پس دهد ورشكسته شدند و تمام ملك هايشان را خريد و آنها را از دزفول خارج كرد و بدين ترتيب شيخ خلف حيدر توانست انتقام خون برادرانش را بگيرد.

از بزرگ منشي شيخ علي الغافل چيزي ميدانيد؟

حاج شيخ طعمه:روزي يكي از فرزندان شيخ علي الغافل دختري از بيت چريم را خواست و اين موضوع را با پدرش در ميان گذاشت و اسم دختر و پدرش را هم گفت.در آن زمان زنان بيت چريم جهت آوردن هيزم هر روز به بيشه مي رفتند و هنگام برگشت در مكاني استراحت مي كردند.شيخ علي شخصي غريب را نزد آنان فرستاد كه از آنها سوال كند شما دختران كي هستيد؟همه دختران بيت چريم در جواب گفتند ما دختران شيخ علي الغافل هستيم.آن مرد نزد شيخ برگشت و ماجرا را تعريف كرد.شيخ فرزند خود را فرا خواند تا حقيقت را از زبان آن شخص بشنود.شيخ علي خطاب به فرزندش گفت اينها خودشان را دختران من معرفي كردند.پس نمي توانم دخترانم را به عقد پسرانم در آورم و مي خواهم حرف اين دختران را عملي كنم.زيرا نگرانم كه در آينده اگر اختلافي بين شما پيش آيد من طرف فرزندانم را بگيرم و نتوانم قضاوت درستي بكنم.

شاه حداد كيست؟

حاج شيخ طعمه:شاه حداد بن غافل بن حاشي ابن كوت ابن گاطع بن سعد اسم او جزء ليست شاهان است و او را شيخ نمي خواندند مركز حكومتش شهر شوشتر بود.اما مناطق دهنو و گوماط و چند منطقه ديگر را هم زير سلطه داشت.مي گويند وقتي حاكم ايراني شاه حداد را ديد با تعجب مي پرسد شاه حداد همين است.زيرا شاه حداد جثه بزرگي نداشت و ريشش كم پشت بود.اما شاه حداد در جوابش مي گويد اگر بزرگ می خواهي گاو ميش يا شتر هم بزرگ هستند و اگر شمشير می خواهي در اين هنگام شمشيرش را سريع از غلاف بيرون مي آورد و مي گويد اين شمشير شاه حداد است.لازم به ذكر است از ذريه شاه حداد كسي باقي نمانده است.نكته اي ديگر در مورد شاه حداد اينكه او سكه به نام خود ضرب كرده بود.     

تصویر زیر از حاج شیخ طعمه سعد و سمت چپ تصویر حاج عبود خنیفر از روستای بیت اسماعیل

که هر دو از شخصیت های مومن قبیله آل کثیر می باشند.